محمد عظیم‌زاده، ستاره جوان باله تاجیکستان، درگذشت
محمد عظیم‌زاده، از چهره‌های برجسته باله تاجیکستان، در ۳۵سالگی بر اثر سرطان خون درگذشت. او که با نقش‌آفرینی در باله‌های «زال و رودابه» و «لیلی و مجنون» شناخته می‌شد، از هنرمندانی بود که روایت‌های کهن ادبیات فارسی را با زبان رقص به صحنه می‌آورد. عظیم‌زاده افزون بر سال‌ها فعالیت در تئاتر اپرا و باله تاجیکستان، به آموزش نسل جوان رقصندگان نیز مشغول بود. درگذشت زودهنگام او با واکنش اندوهبار هنرمندان و همکارانش همراه شده است.
اسفندیار آدینه، روزنامه‌نگار آزاد
محمد عظیم‌زاده، هنرمند باله تاجیکستانی درگذشت
محمد عظیم‌زاده، رقصنده سرشناس تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان، روز سه‌شنبه ۵ آبان در سن ۳۵ سالگی در اثر ابتلا به سرطان خون درگذشت. رسم تشییع و خاک‌سپاری این هنرمند و استاد رقص باله در زادگاهش در روستای تُغل‌تپۀ شهرستان وَحدَت، در حوالی شرق شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، برگزار شده است.
اهالی فرهنگ و هنر تاجیکستان درگذشت این هنرپیشه جوان و استاد رقص باله را که روز سه‌شنبۀ ۵ آبان صورت گرفت، اتفاقی نابهنگام و ضایعه‌ای بزرگ برای هنر باله در این کشور خوانده‌اند.
همکارانش در صفحه فیسبوکی تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان نوشتند: «امروز که با یک دوست، همکار و فردی فوق‌العاده وداع می‌کنیم، قلب‌هایمان به درد می‌آید. نوشتن این مطلب برایمان بسیار دردناک است، اما امروز، محمد عظیم‌زاده، رقصنده‌ی برجسته‌ی باله و استاد صحنه، درگذشت...».
محمدالله طبری، هنزشناس، در این باره نوشت:
ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر: محمد عظیم‌زاده، هنرمند بااستعداد و تک‌نواز بالۀ تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان به نام صدرالدین عینی، درگذشت. او مردی با نور درونی عظیم و فداکاری باورنکردنی بود. رقص و روح او برای همیشه با ما خواهد ماند. ما با شما سوگواری می‌کنیم.
«زال و رودابه»
از مهم‌‌ترین آثار نمایشی که آقای عظیم‌زاده در آن خوش درخشید، بالۀ «زال و رودابه» بود که در آذرماه ۱۳۹۵ برای نخستین بار پس از ۴۰ سال وقفه، دوباره در تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان اجرا شد.
در این نمایش باله که فقط عبارت از رقص و موسیقی و بدون صدا و مکالمۀ قهرمانان یا رقصنده‌ها است، محمد عطیم‌زاده در نقش زال و فرنگس قاسم، رقصنده‌زن معروف، در نقش رودابه رقص باله را اجرا کرده بودند.
در جشنواره تئاترهای حرفه‌ای تاجیکستان، موسوم به «پرستو»، که سال ۱۳۹۶ برگزار شد، آقای عظیم‌زاده جایزه بهترین اجرای نقش یا درواقع رقص مردانه در بالۀ «زال و رودابه» را به دست آورد.
موسیقی این باله را شُهرت عشورف، آهنگساز فقید، بر اساس داستانی حماسی از "شاهنامه" فردوسی تهیه کرده بود. ماریا لِویتسکا، استاد رقص باله و هنرپیشه سرشناس روس، این باله را به روی صحنه آورد. وی از ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۶ استاد باله و طراح اصلی رقصهای بالۀ این تئاتر بود.
خانم لِویتسکایا که اکنون سالهاست در شهر تاشکند، پایتخت ازبکستان، به سر می‌برد و به آموزش رقص باله برای نوجوانان مشغول است، با ابراز اندوه عمیق به خبر درگذشت محمد عظیم‌زاده سریع واکنش کرد و درگذشت او را «ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر» برای هنر بالۀ ملی تاجیکستان خواند.
وی در مطلبی بلند در صفحه فیسبوکی خود نوشت:
اجرای رقص زال از سوی وی در بالۀ «زال و رودابه»، بر پایۀ حماسۀ جاودانه فردوسی «شاهنامه»، فراموش‌نشدنی است. او در یک دوئت با بالرین زیبا، فرنگیس سعیدزاده، داستانی والا از عشق شرقی، سرشار از لطافت، فداکاری و تکاپو را بازتاب داد. رقص دوتایی زیبای آنها تجسم واقعی هماهنگی رقص، موسیقی و احساس بود.
«لیلی و مجنون»
به گفته این استاد باله، محمد عظیم‌زاده در اجرای رقصهای کلاسیک باله، مثلا به عنوان آلبرت در بالۀ «ژیزل» اثر آدلف آدام، شاهزاده دزیره در «زیبای خفته» اثر پیوتر چایکوفسکی، استعداد خود را به شیوۀ شگفت‌انگیزی به نمایش گذاشت. او تصویری درخشان و عاشقانه از شاهزاده در بالۀ «سیندرلا» اثر سرکئی پروکوفیف، خلق کرد.
از جذاب‌ترین کارهای دیگر محمد عظیم‌زاده در بالۀ ملی تاجیکستان رقص مجنون در نمایش «لیلی و مجنون» اثر سرگئی بالاسانیان بود که سال ۲۰۱۶ به مناسبت یکصدمین سالگرد غفار ولمت‌زاده، استاد رقص تاجیکستان، اجرا شد. این اثر از نخستین کارهای استاد ولمت‌زاده بود که بار اول سال ۱۹۷۴ به روی صحنه رفت.
در این نمایش بار اول از عناصر فراوان رقص کلاسیک اروپایی در بالۀ تاجیکی و بار اول از عناصر رقص ملی تاجیکی در هنر باله در کل استفاده شده بود. این نمایشنامه آن زمان جایزه دولتی اتحاد شوروی را گرفت که از مهم ترین جوایز هنری در شوروی محسوب می‌شد. در اجرای مجدد آن آقای عظیم‌زاده مهارت خوبی نشان داد.
خانم لویتسکایا نوشت:
این تصویر غم‌انگیز که با شعر شرقی عجین شده است، نه تنها مهارت بالای رقص، بلکه عمق احساسی استثنایی را نیز از رقصنده طلب می‌کرد. محمد از طریق حرکات پرمعنا، تحرک و ظریف‌ترین احساسات عاطفی، تصویر مردی را برملا ساخت که عشق برای او برترین معنای هستی را دارد. در این اجرا، بویژه توانایی او در تبدیل رقص به داستانی ژرف و صمیمانه از ضمیر انسان مشهود بود.
آقای عظیم‌زاده در بالۀ «مقام عشق» اثر فیروز بهار، آهنگساز تاجیک، هم در نقش رودکی حضوری پرمعنا در صحنه خلق کرده بود که جهان‌بینی شرقی، معنویت و عمق احساسات او را نشان می‌داد. او همچنین رقصهایی را در نمایشهای باله، مانند "فوارۀ باغچه‌سرای"، اثر بوریس اساف‌یف، «فندق‌شکن» اثر پیوتر چایکوفسکی، «پاوانِ مور» اثر هنری پرسل در تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان با شکوه و مهارت تمام اجرا کرده بود.
آموزش در روسیه
محمد عظیم‌زاده ۱۲ بهمن ۱۳۹۶ در شهر وَحدَت، در حوالی شرق پایتخت تاجیکستان، متولد شد.
او از جمله پنج تن از نخستین کودکان ۸ تا ۱۲ دساله تاجیک بود که اوایل دهه ۱۳۸۰ برای تحصیل در هنرستان رقص شهر پِرمِ روسیه برگزیده شدند و با بورسیه رئیس جمهوری تاجیکستان در آنجا تحصیل کردند.
وی بعد از بازگشت از روسیه در تئاتر اپرا و بالۀ تاجیکستان به فعالیت هنری پرداخت و از آن زمان تا کنون در دهها نمایش باله به عنوان سولیست رقصهای مختلفی را اجرا کرده است.
محمد عظیم‌زاده مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشتهٔ فرهنگ‌شناسی در سال ۲۰۱۶ از دانشکده هنرهای زیبای تاجیکستان به نام میرزا تورسون‌زاده دریافت کرد. وی از سال ۲۰۱۱ به‌عنوان استاد رقص کلاسیک در هنرستان رقص ملکه صابروا در شهر دوشنبه نیز مشغول به کار بود.
وی جوایز مختلف هنری به دست آورده و در سفرهای هنری به کشورهای مختلف با همکارانش هنر بالۀ تاجیکستان را معرفی کرده است. تئاتر اپرا و باله تاجیکستان ۲۴ مهر ۱۳۰۹ تاسیس شده و تا کنون صدها اثر نمایشی موسیقی و رقص اپرا و باله از آثار کلاسیک غربی و ملی تاجیکستان را اجرا کرده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.