گروسی: خروج ایران از انپیتی تصمیم عاقلانهای نیست
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تأکید بر ضرورت ازسرگیری مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران، اعلام کرد که این نهاد بهجز نیروگاه بوشهر، امکان راستیآزمایی مواد و تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را ندارد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نشست شورای حکام آژانس در وین ـ اتریش ـ ۴ مارس ۲۰۲۴ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز چهارشنبه ۲۷ آبان/۱۸ نوامبر، در سخنان افتتاحیه نشست شورای حکام این نهاد در وین، با اشاره به محدودیتهای موجود در نظارت بر برنامه هستهای ایران، بازگشت به مسیر دیپلماسی و مذاکره را ضروری دانست و از تهران خواست برای فراهم کردن زمینه بازگشت بازرسان، اقدامات فنی و تدریجی را در دستور کار قرار دهد.
گروسی در تشریح وضعیت همکاری ایران با آژانس گفت: «بهاستثنای نیروگاه هستهای بوشهر، آژانس نه هیچگونه اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت مواد و تأسیسات هستهای اعلامشده این کشور دریافت کرده و نه به هیچیک از آن تأسیسات برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی در محل دسترسی داشته است.»
بهگفته او، در نتیجه این محدودیتها، آژانس نتوانسته است مسئولیتهای پادمانی خود را بر اساس موافقتنامه پادمان ایران در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) انجام دهد.
مدیرکل آژانس همچنین گفت این نهاد در شرایط کنونی قادر نیست درباره اجرای مفاد مرتبط با قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد یا قطعنامههای شورای حکام که در نوامبر سال گذشته و ژوئن امسال صادر شدهاند، گزارشی ارائه کند.
نگرانی درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران
یکی از محورهای اصلی سخنان گروسی، از دست رفتن امکان نظارت مستمر آژانس بر ذخایر اورانیوم ایران، بهویژه اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد بود.
او در اینباره گفت: «نزدیک به ۱۸ ماه است که آژانس تداوم آگاهی خود را درباره موجودیهای پیشتر اعلامشده اورانیوم با غنای پایین و اورانیوم با غنای بالا، تا سطح ۶۰ درصد اورانیوم-۲۳۵، در تأسیسات هستهای اعلامشدهای که در حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ (حملات ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل به ایران) هدف قرار گرفتند، از دست داده است.»
گروسی تأکید کرد که تا زمانیکه ایران اطلاعات لازم درباره وضعیت مواد و تأسیسات هستهای خود را ارائه نکند و امکان دسترسی بازرسان برای راستیآزمایی میدانی فراهم نشود، آژانس نمیتواند تأیید کند که مواد هستهای اعلامشده این کشور از فعالیتهای صلحآمیز منحرف نشدهاند.
او گفت: «مادامی که ایران اطلاعات مربوط به وضعیت مواد و تأسیسات هستهای اعلامشده خود را در اختیار ما قرار ندهد و امکان دسترسی به این تأسیسات برای انجام فعالیتهای راستیآزمایی در محل فراهم نشود، آژانس قادر نخواهد بود نتیجهگیری کند که هیچگونه انحرافی در مواد هستهای اعلامشده از فعالیتهای هستهای صلحآمیز ایران صورت نگرفته است.»
«خروج از انپیتی تصمیم عاقلانهای نیست»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نشست خبری پس از جلسه شورای حکام نیز به پرسشی درباره درخواست برخی جریانهای سیاسی در ایران برای خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای پاسخ داد و با این اقدام مخالفت کرد.
گروسی با اشاره به اینکه تصمیمگیری درباره خروج از این پیمان در حیطه اختیارات حاکمیتی کشورها قرار دارد، گفت: «من خروج از انپیتی را تصمیمی عاقلانه نمیدانم.»
او با تأکید بر اینکه آژانس خواهان پیوستن همه کشورها به این پیمان است، افزود که خروج از آن گام درستی نخواهد بود.
این پرسش در شرایطی مطرح شد که طی هفتههای اخیر درخواست برای خروج ایران از انپیتی در میان برخی چهرههای سیاسی، نمایندگان مجلس و نهادهای حکومتی افزایش یافته است.
مجلس خبرگان رهبری در بیانیه ۲۱ آبان خود، بررسی خروج از این پیمان و بازنگری در دکترین دفاعی کشور را «ضرورتی اجتنابناپذیر» توصیف کرد. پیش از آن، محسن اراکی، عضو هیئترئیسه مجلس خبرگان، خواستار تجدیدنظر در ادامه عضویت ایران شده بود.
جبهه پایداری نیز در بیانیهای خواهان آغاز فوری روند خروج از انپیتی شده بود. در مجلس شورای اسلامی، محمود نبویان و علیاصغر نخعیراد، از جمله نمایندگانی بودند که صریحاً از خروج ایران حمایت کردند. نصرالله پژمانفر و شماری دیگر از نمایندگان نیز خواستار تعیین تکلیف طرحهای خروج و بررسی آنها در مجلس شدند. پیشتر طرح سهفوریتی خروج از پیمان با امضای ۴۸ نماینده تهیه و به هیئترئیسه مجلس ارائه شده بود.
گروسی در پاسخ به انتقادها درباره سطح همکاری ایران با آژانس نیز تأیید کرد که بازرسیها در حال حاضر تنها در نیروگاه هستهای بوشهر انجام میشود. او گفت آژانس همکاریهای موجود ایران را نادیده نمیگیرد، اما این همکاریها «در سطح مورد نیاز» نیست.
تأکید بر بازگشت به دیپلماسی و اقدامات تدریجی
گروسی در بخش دیگری از سخنان خود، حلوفصل اختلافات درباره برنامه هستهای ایران از مسیر مذاکره را ضروری خواند و با اشاره به اظهاراتش در نشست ماه گذشته شورای امنیت سازمان ملل، از تهران خواست اقداماتی فنی و مرحلهای را برای بازگشت بازرسان بررسی کند.
او گفت: «بازگشت به دیپلماسی و مذاکرات با هدف یافتن راهحلی برای مسائل مرتبط با برنامه هستهای ایران، امری ضروری است.»
مدیرکل آژانس در توضیح پیشنهاد خود افزود: «چنین گامهای تدریجی، فنی و مرحلهبهمرحلهای میتواند راه را برای ازسرگیری اجرای عادی پادمانها در ایران هموار کند و همزمان به ایجاد فضای اعتمادسازی کمک کند؛ فضایی که برای دستیابی به توافقی گستردهتر مساعد باشد.»
ابهام درباره تأسیسات غنیسازی اصفهان
گزارش محرمانه آژانس که ۲۲ آبان/۱۳ نوامبر در اختیار کشورهای عضو قرار گرفت، از افزایش نگرانیها درباره تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان (IFEP) حکایت داشت.
بر اساس این گزارش که رویترز و آسوشیتدپرس به آن دست یافته بودند، ایران در ۲۲ خرداد ۱۴۰۴/۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ وجود این تأسیسات را به آژانس اطلاع داده بود، اما بهدلیل آغاز حملات نظامی اسرائیل و آمریکا در همان روز، بازرسی برنامهریزیشده از آن انجام نشد. آژانس اکنون نه از محل دقیق این تأسیسات اطلاع دارد و نه میتواند وضعیت آن یا احتمال وجود مواد هستهای در آن را ارزیابی کند.
گروسی پیشتر در ماه مارس امسال گفته بود آژانس تصور میکند بخش قابلتوجهی از اورانیوم ایران با بالاترین سطح غنیسازی در مجموعه تونلهای زیرزمینی اصفهان نگهداری میشود.




نظرها
نظری وجود ندارد.