تهران در حال زمینهسازی برای خروج نفتکشها از محاصره دریایی آمریکا است
همزمان با تشدید محدودیتهای دریایی آمریکا، رسانههای نزدیک به سپاه از احتمال اعزام کاروان نفتکشهای ایرانی به مقصد چین سخن میگویند. انتشار این مطالب با گزارشهایی درباره تجمع نفتکشها در نزدیکی جزیره خارک و انتقال نفت میان دو کشتی همراه شده است. در همین حال، برخی چهرههای نزدیک به ساختار نظامی ایران تهدید کردهاند که مداخله آمریکا میتواند تأسیسات نفتی کشورهای منطقه را در معرض حمله قرار دهد.

بحران عبور کشتی از تنگه هرمز /عکس: shutterstock
در روزهای اخیر، عبور نفتکشهای ایرانی از محاصره دریایی آمریکا به یکی از محورهای اصلی رسانههای نزدیک به سپاه تبدیل شده است. خبرگزاری فارس در مطلبی، ایده اعزام گروهی از نفتکشها در قالب یک کاروان به سوی چین را مطرح کرده و آن را راهی برای قرار دادن واشنگتن در برابر یک انتخاب دشوار دانسته است: اجازه عبور یا ورود به رویارویی مستقیم با کشتیهای ایرانی.
فارس برای توضیح این ایده به داستان فریدون در شاهنامه اشاره کرده است؛ قهرمانی که برای عبور از رودخانه، بهجای انتظار برای فراهم شدن وسیله عبور، با اسب وارد آب میشود. این روایت، در چارچوب مطلب فارس، به نمادی از ضرورت اقدام مستقیم و عبور از محدودیتهای تحمیلشده تبدیل شده است.
طرح چنین ایدهای در رسانهای نزدیک به سپاه، نشان میدهد که بخشی از فضای رسانهای ایران در حال آمادهسازی افکار عمومی برای احتمال حرکت نفتکشها و پیامدهای رویارویی با آمریکا است. با این حال، انتشار این مطالب بهتنهایی به معنای صدور دستور رسمی برای اعزام کاروان نیست.
تحرکات نفتکشها و انتقال محموله در نزدیکی خارک
همزمان با این فضاسازی، گزارشهایی از تحرکات نفتکشها در خلیج فارس منتشر شده است. رویترز به نقل از شرکت ردیابی کشتی تانکر تراکرز (TankerTrackers) گزارش داده که یک نفتکش در حال دریافت نفت خام ایران از طریق انتقال کشتیبهکشتی بوده است. این عملیات میتواند نشانهای از تلاش برای ادامه صادرات نفت در شرایط محاصره باشد، اما هنوز عبور موفق محموله از محدوده محدودیتهای آمریکا تأیید نشده است.
بلومبرگ نیز گزارش داده است که سهشنبه ۲۶ آبان / ۱۷ نوامبر، نفتکش تحریمشده Olym حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت خام ایران را به نفتکش دیگری به نام Hao Fan منتقل کرده است. این عملیات در نزدیکی جزیره خارک انجام شده و هر دو کشتی سامانههای شناسایی خود را خاموش کرده بودند. با این حال، مقصد نهایی محموله و امکان انتقال آن به بازارهای خارجی همچنان روشن نیست.
گزارشهای ردیابی دریایی همچنین از حضور شمار قابل توجهی نفتکش در اطراف پایانه خارک حکایت دارند. این تحرکات در کنار انتقال محموله میان دو کشتی، گمانهزنیها درباره احتمال حرکت گروهی نفتکشها را افزایش داده است؛ هرچند زمانبندی و شکل احتمالی چنین حرکتی هنوز تأیید نشده است.
هشدار آمریکا درباره انتقال کشتیبهکشتی
واشنگتن در واکنش به تلاشهای احتمالی ایران برای ادامه صادرات نفت، محدودیتهای دریایی را گسترش داده است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) هشدار داده کشتیهایی که در دریا محمولهای از نفتکشهای مرتبط با بنادر یا سواحل ایران دریافت کنند نیز ممکن است مشمول مقررات محاصره شوند. بر اساس این موضع، نیروهای آمریکایی میتوانند چنین کشتیهایی را متوقف و بازرسی کنند یا مانع ادامه مسیر آنها شوند.
این هشدار اهمیت انتقال کشتیبهکشتی را افزایش میدهد؛ روشی که میتواند برای پنهان کردن مبدأ محموله یا تغییر مسیر آن به کار گرفته شود، اما اکنون خود به یکی از محورهای نظارت و محدودیت آمریکا تبدیل شده است.
تهدید زیرساختهای انرژی کشورهای منطقه
در مقابل، رسانههای نزدیک به سپاه و برخی چهرههای سیاسی و نظامی ایران هشدار دادهاند که مداخله آمریکا برای جلوگیری از حرکت نفتکشها ممکن است به حمله به تأسیسات نفتی کشورهای منطقه منجر شود. در برخی از این موضعگیریها، زیرساختهای انرژی امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر بهطور مشخص مطرح شدهاند.
این تهدیدها در شرایطی بیان میشوند که هرگونه حمله به تأسیسات نفتی منطقه میتواند دامنه بحران را از رویارویی دریایی به بازار جهانی انرژی و امنیت کشورهای حاشیه خلیج فارس گسترش دهد. با این حال، باید میان اظهارات رسانهای و مواضع افراد نزدیک به سپاه با تصمیم رسمی برای اجرای عملیات نظامی تفاوت قائل شد؛ تاکنون اعلام رسمی روشنی درباره چنین تصمیمی منتشر نشده است.
خطر گسترش بحران
جزیره خارک مهمترین پایانه صادرات نفت ایران است و بخش عمده صادرات نفت خام کشور از این منطقه انجام میشود. به همین دلیل، تحرکات نفتکشها در اطراف خارک و تلاش برای انتقال محمولهها، صرفاً موضوعی تجاری نیست؛ این تحرکات مستقیماً با توانایی ایران برای حفظ درآمدهای نفتی و میزان کارآمدی محاصره آمریکا ارتباط دارد.
ارزیابیهای منتشرشده در الجزیره نشان میدهد که ایران با محدودیت جدی در برابر برتری دریایی آمریکا روبهرو است و شکستن پایدار محاصره از طریق رویارویی نظامی آسان نخواهد بود. در مقابل، تهران میتواند با تهدید کشتیها و زیرساختهای انرژی منطقه، هزینه اجرای محاصره را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، اعزام احتمالی کاروان نفتکشها میتواند آمریکا را در موقعیتی حساس قرار دهد: عقبنشینی و اجازه عبور، یا جلوگیری از حرکت کشتیها با خطر درگیری مستقیم. بهنظر میرسد رسانههای نزدیک به سپاه با برجسته کردن این سناریو و تأکید بر پیامدهای منطقهای مداخله آمریکا، در حال آمادهسازی فضای سیاسی و رسانهای برای چنین آزمونی هستند؛ آزمونی که نتیجه آن میتواند بر صادرات نفت ایران و امنیت انرژی در خلیج فارس تأثیر بگذارد.




نظرها
نظری وجود ندارد.