عراقچی: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» باید پایان یابد
وزیر خارجه ایران میگوید در سطوح عالی حکومت ادامه وضعیت «نه جنگ و نه صلح» مطلوب ارزیابی نمیشود و تهران بهدنبال توافق با واشنگتن است. این روزها نیز گزارشهای رسانههای حکومتی از احتمال اعزام کاروان نفتکشهای ایرانی برای شکستن محاصره دریایی آمریکا و مطرح بودن این گزینه در کنار مسیر دیپلماسی حکایت دارند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران ـ عکس از خبرگزاری دولتی ایرنا
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران شنبه ۳۰ آبان در مصاحبه با روزنامه «ایران» با تأکید بر ضرورت پایان دادن به وضعیت کنونی «نه جنگ و نه صلح» میان تهران و واشنگتن گفت این وضعیت حتی در سطوح عالی حکومت نیز مطلوب ارزیابی نمیشود.
او گفت: «در سطوح عالی کشور نیز همین نگاه وجود دارد و معتقدیم که این وضعیت باید به پایان برسد.» عراقچی با اشاره به اینکه دو گزینه جنگ و صلح پیش روی ایران قرار دارد، افزود: «راه حل ما این است که به سمت یک راه حل توافقی و دستیابی به توافق حرکت کنیم.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که طی روزهای اخیر، شماری از رسانهها و چهرههای نزدیک به حکومت ایران از ضرورت اتخاذ رویکردی فعالتر برای پایان دادن به وضعیت «نه جنگ و نه صلح» سخن گفتهاند.
احتمال اعزام کاروان نفتکشها برای شکستن محاصره آمریکا
در همین ارتباط، خبرگزاری فارس و رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران در روزهای اخیر ایده اعزام کاروانی از نفتکشهای ایرانی از پایانه نفتی خارک به مقصد دریای عمان و سپس چین را مطرح کردهاند. این پیشنهاد با هدف شکستن محاصره دریایی آمریکا و ازسرگیری صادرات نفت ایران مطرح شده است.
روزنامه جامجم نیز در گزارشی با عنوان «پایان نه جنگ نه صلح با ابتکار ایران» این اقدام احتمالی را بخشی از تلاش تهران برای تغییر معادلات تقابل با آمریکا توصیف کرده است. گزارشهای مبتنی بر تصاویر ماهوارهای و دادههای کشتیرانی نیز از استقرار بیش از ۱۴ نفتکش در نزدیکی جزیره خارک حکایت دارند؛ با این حال، حرکت قطعی یک کاروان و عبور موفق آن از محاصره آمریکا هنوز تأیید نشده است.
عباس عراقچی نیز در واکنش به گزارشها درباره بارگیری نفتکشهای ایرانی برای صادرات، گفته است: «هر تلاشی برای صادرات نفت و مذاکرات را انجام میدهیم و باید محاصره بشکند.»
طرح اعزام نفتکشها در واقع بیانگر دو رویکرد متفاوت در مواجهه با بنبست کنونی است: از یک سو، تلاش دیپلماتیک برای رسیدن به توافق با آمریکا و از سوی دیگر، احتمال به چالش کشیدن عملی محاصره دریایی؛ اقدامی که در صورت مقابله نظامی آمریکا با نفتکشها میتواند به تشدید دوباره درگیریها منجر شود.
طرح هفتبندی ایران و پاسخ آمریکا
عراقچی درباره طرح هفتبندی ایران که ابتدا برای اجرا در یک دوره هفتروزه پیشنهاد شده بود، توضیح داده است که تهران در آن خواستار اجرای تعهدات آمریکا، از جمله توقف محاصره دریایی، لغو تحریمهای جدید و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران شده بود. در مقابل، ایران متعهد میشد تنگه هرمز را باز کند و مذاکرات هستهای را از سر بگیرد.
بهگفته او، این طرح پس از رایزنی با میانجیها به یک برنامه دو روزه تبدیل شد: آمریکا در روز نخست تعهدات خود را اجرا کند و ایران در روز دوم تنگه هرمز را باز کرده و مذاکرات را آغاز کند.
عراقچی گفته است: «موضع فعلی ما این است که آن طرح دوروزه همچنان روی میز است»، اما تأکید کرده که واشنگتن ابتدا باید جدیت خود را در مذاکره نشان دهد.
با این حال، برخلاف روایت وزیر خارجه ایران مبنی بر دریافت نکردن پاسخ به نسخه کوتاهشده طرح، گزارش رویترز در ۸ مهر / ۳۰ سپتامبر حاکی از آن بود که آمریکا از طریق میانجیهای قطری به نسخه اولیه هفتروزه پاسخ داده است. به نوشته رویترز، اختلاف اصلی بر سر ترتیب اجرای تعهدات بوده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز پیشتر پیشنهاد ایران را رد کرده بود. او روز گذشته ۲۹ آبان / ۲۰ نوامبر، بار دیگر گفت ایران خواهان توافق است، اما شرایطی که ارائه میکند برای او قابل قبول نیست.
عراقچی در بخش دیگری از مصاحبه گفته است آمریکا هنوز باید موضع خود را اصلاح کند و اقدامات اعتمادساز انجام دهد. او همچنین تأیید کرده که تبادل پیام از طریق قطر و پاکستان ادامه دارد، اما مذاکرات مستقیم یا توافق تازهای را اعلام نکرده است.
اختلاف در تهران بر سر مذاکره و دکترین هستهای
عراقچی در مصاحبه با روزنامه «ایران» به وجود اختلافنظر درباره سیاست هستهای ایران نیز اشاره کرد. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تغییر دکترین هستهای گفت موافقان و مخالفان این تغییر، هر دو استدلالهای جدی دارند.
موافقان تغییر دکترین استدلال میکنند که عضویت ایران در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، پذیرش نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پایبندی به سازوکارهای بینالمللی نتوانسته مانع حمله به تأسیسات هستهای کشور شود. در مقابل، مخالفان تغییر هشدار میدهند که خروج از چارچوب فعلی میتواند هزینههای سیاسی و امنیتی سنگینی برای ایران داشته باشد.
در ایران جبهه پایداری و بخشی از جریانهای تندرو خواهان اتخاذ سیاست سختگیرانهتر در برابر آمریکا هستند. برخی از این نیروها حتی خواستار خروج ایران از انپیتی و حرکت سریعتر به سمت تولید سلاح هستهای شدهاند. مجلس خبرگان رهبری نیز ۲۱ آبان بر ضرورت بازنگری در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی تأکید کرد و بررسی خروج از انپیتی را مطالبهای عمومی و ملی خواند. در مقابل، دولت و جریان حامی مذاکره بر ضرورت دستیابی به توافقی تأکید دارند که ضمن حفظ برنامه هستهای ایران، زمینه کاهش فشارهای اقتصادی و جلوگیری از جنگ مجدد را فراهم کند.
عراقچی با وجود طرح این اختلافنظرها تأکید کرده است که دکترین رسمی هستهای ایران تاکنون تغییری نکرده و تصمیمگیری درباره آن باید در سطح نهادهای مسئول انجام شود.
۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده؛ یکی از گرههای اصلی مذاکرات
موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران همچنان یکی از مهمترین موانع احتمالی توافق با آمریکاست. عراقچی درباره حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد گفته است: «این مواد از کشور خارج نخواهد شد»؛ با این حال، او امکان دستیابی به راه حلی درباره این ذخایر را منتفی ندانسته و گفته است پیشنهادهای مختلفی از سوی میانجیها مطرح شده که برخی از آنها قابل بررسی هستند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود، بر اساس اطلاعات موجود پیش از حملات ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل در تیرماه سال گذشته، ذخایر اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد ایران را ۴۴۰,۹ کیلوگرم برآورد کرده بود. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، چهارشنبه ۲۷ آبان / ۱۸ نوامبر در نشست شورای حکام اعلام کرد که آژانس نزدیک به ۱۸ ماه است امکان راستیآزمایی موجودی اورانیوم غنیشده ایران در تأسیسات آسیبدیده را ندارد و نمیتواند درباره محل و وضعیت کنونی این مواد اظهارنظر قطعی کند. او خواستار دسترسی بازرسان به تأسیسات و ارائه اطلاعات از سوی ایران شده است.




نظرها
نظری وجود ندارد.