گزارش آسوشیتدپرس از مراسم سالگرد ۲۲ بهمن در ایران

خبرگزاری آسوشیتدپرس چهارشنبه ۲۲ بهمن / ۱۱ فوریه گزارشی از برگزاری مراسم ۲۲ بهمن در ایران منتشر کرد. در این گزارش آمده است:

ایران روز چهارشنبه چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب اسلامی  ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)  را در حالی گرامی داشت که حاکمیت دینی این کشور هم‌زمان زیر فشارهای داخلی و خارجی قرار دارد: از یک سو دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با مطرح کردن احتمال اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر به خاورمیانه بر تنش‌ها افزود و از سوی دیگر، بخشی از افکار عمومی ایران همچنان از سرکوب خونین اعتراضات سراسری اخیر خشمگین است.

این مراسم تصویری دوگانه از زندگی در ایران ارائه داد. تلویزیون دولتی صحنه‌هایی از حضور صدها هزار نفر در راهپیمایی‌های حکومتی در شهرهای مختلف پخش کرد؛ تجمع‌هایی که در آن‌ها پرچم آمریکا به آتش کشیده شد و شعار «مرگ بر آمریکا» طنین انداخت.

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در میدان آزادی تهران روی صحنه رفت و تأکید کرد که کشورش آماده مذاکره درباره برنامه هسته‌ای است؛ آن هم در شرایطی که گفت‌وگوهای نوپای هسته‌ای با آمریکا در وضعیتی شکننده قرار دارد.

موفقیت این مذاکرات همچنان در هاله‌ای از ابهام است و کشورهای منطقه نگرانند شکست آن، خاورمیانه را به ورطه جنگی دیگر بکشاند. یک مقام ارشد امنیتی ایران (علی لاریجانی) روز چهارشنبه پس از سفر به عمان — که میانجی این دور از مذاکرات بوده — راهی قطر شد. ساعتی پیش از ورود او، امیر قطر تماسی تلفنی از ترامپ دریافت کرده بود.

پزشکیان در سخنرانی سالگرد انقلاب بار دیگر تأکید کرد که ایران «به‌دنبال سلاح هسته‌ای نیست... و برای هر نوع راستی‌آزمایی آمادگی دارد». با این حال، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نهاد ناظر هسته‌ای سازمان ملل، ماه‌هاست که امکان بازرسی و راستی‌آزمایی ذخایر هسته‌ای ایران را نداشته است.

او گفت: «دیوار بلند بی‌اعتمادی که آمریکا و اروپا با اظهارات و اقدامات گذشته خود ایجاد کرده‌اند، اجازه نمی‌دهد این مذاکرات به نتیجه برسد.» پزشکیان اما لحظاتی بعد افزود: «در عین حال، با عزم راسخ در گفت‌وگوهایی برای صلح و ثبات منطقه‌ای در کنار کشورهای همسایه مشارکت داریم.»

سالگردی در سایه سرکوب

تلویزیون دولتی ایران روز چهارشنبه تصاویری از حضور مردم در خیابان‌های شهرهای مختلف برای حمایت از نظام و رهبر ۸۶ ساله آن، آیت‌الله علی خامنه‌ای، پخش کرد.

اما شامگاه سه‌شنبه، هم‌زمان با نورافشانی‌های حکومتی، از برخی خانه‌ها در تهران صدای شعار «مرگ بر دیکتاتور» شنیده می‌شد.

در راهپیمایی‌های روز چهارشنبه، شرکت‌کنندگان تصاویر خامنه‌ای و روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، را در کنار پرچم‌های ایران و فلسطین در دست داشتند. برخی شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سر می‌دادند و گروهی نیز از رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران که در تبعید به سر می‌برد و خواستار اعتراضات ضدحکومتی شده، انتقاد می‌کردند.

رضا جدی، ۴۳ ساله، یکی از شرکت‌کنندگان، گفت: «این‌جا هستم تا بگویم با وجود تهدیدهای روزافزون آمریکا و اسرائیل، از رهبر و کشورمان دست نمی‌کشیم.»

در میان جمعیت ۸۵ میلیونی ایران، عناصر تندرویی از حامیان نظام وجود دارد؛ از جمله اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که بنا به‌گفته فعالان، در سرکوب خونین اعتراضات ماه گذشته نقشی کلیدی داشتند؛ سرکوبی که به کشته‌شدن هزاران نفر و بازداشت ده‌ها هزار نفر انجامید.

در همین حال، بسیاری از ایرانی‌ها نیز به دلایل مختلف — از جمله اشتغال در نهادهای دولتی یا برای بهره‌بردن از فضای کارناوالی تعطیلات رسمی — در راهپیمایی‌های حکومتی شرکت می‌کنند. ایران حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار کارمند دولتی دارد که یک‌پنجم آن‌ها در تهران مشغول به کارند.

پزشکیان بدون اشاره مستقیم به خونریزی‌ها، اذعان کرد که «اتفاقاتی که در ۱۸ و ۱۹ دی (۸ و ۹ ژانویه) اتفاق افتاد، غم بزرگی برای کشور ایجاد کرد». او گفت: «در برابر مردم شرمساریم و موظفیم به همه آسیب‌دیدگان این حوادث کمک کنیم. ما به‌دنبال تقابل با مردم نیستیم.» با این حال، آن‌چه را که «تبلیغات غربی» درباره سرکوب نامید، مورد انتقاد قرار داد.

مردی با ناراحتی از پیاده‌رویی در تهران نظاره‌گر این مراسم بزرگداشت بود و در آن شرکت نکرد. او که به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی نخواست نامش فاش شود، گفت: «سال‌های گذشته مرتب در این تجمع شرکت می‌کردم. اما حالا که ماه گذشته آسفالت خیابان‌ها به خون آغشته شد، چطور می‌توانم این کار را انجام دهم؟»

سفر یک مقام ارشد ایرانی به قطر

هم‌زمان با برگزاری مراسم، علی لاریجانی، مقام ارشد امنیتی ایران (دبیر شورای عالی امنیت ملی)، پس از ترک عمان به قطر رفت؛ کشوری که میزبان یکی از بزرگترین پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه است و ایران در ماه ژوئن (تیرماه)، پس از بمباران تأسیسات هسته‌ای‌اش توسط آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، به آن حمله کرده بود.

قطر پیش‌تر نیز در مذاکرات با ایران نقش مهمی ایفا کرده و با این کشور در میدان عظیم گازی مشترک در خلیج فارس سهیم است. خبرگزاری دولتی قطر گزارش داد شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر این کشور، با ترامپ درباره «وضعیت کنونی منطقه و تلاش‌های بین‌المللی برای کاهش تنش و تقویت امنیت و صلح منطقه‌ای» گفت‌وگو کرده است، بی‌آن‌که جزئیات بیشتری ارائه شود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه دولتی روسی راشاتودی تصریح کرد تهران هنوز «اعتماد کامل» به آمریکا ندارد. او گفت: «بار قبل که مذاکره می‌کردیم، در میانه گفت‌وگوها بودند که تصمیم گرفتند به ما حمله کنند و این تجربه بسیار بسیار بدی برای ما بود. باید مطمئن شویم آن سناریو تکرار نمی‌شود و این بیشتر به آمریکا بستگی دارد.»

با وجود این نگرانی‌ها، عراقچی افزود دستیابی به «توافقی بهتر از توافق اوباما» ممکن است؛ اشاره‌ای به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ که در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما میان ایران و قدرت‌های جهانی امضا شد و ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود به‌طور یک‌جانبه از آن خارج شد.

احتمال اعزام ناو دوم آمریکا به منطقه

ایالات متحده آمریکا ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» به همراه چندین ناو و جنگنده را به خاورمیانه اعزام کرده تا ایران را برای رسیدن به توافق تحت فشار بگذارد و در صورت تصمیم ترامپ، توان حمله به جمهوری اسلامی را داشته باشد.

نیروهای آمریکایی پیش‌تر اعلام کردند یک پهپاد را که بیش از حد به ناو لینکلن نزدیک شده بود سرنگون کرده‌اند و به کمک یک کشتی با پرچم آمریکا در تنگه هرمز شتافته‌اند؛ جایی که نیروهای ایرانی تلاش کرده بودند آن را متوقف کنند.

ترامپ به وب‌سایت خبری آکسیوس گفت در حال بررسی اعزام ناو دومی به منطقه است و افزود: «یک ناوگان در حرکت است و ممکن است ناو دیگری هم اعزام شود.»

هنوز مشخص نیست کدام ناو می‌تواند راهی منطقه شود. بر اساس گزارش «یو‌اس نیوی اینستیتوت نیوز»، ناو «یو‌اس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش» بندر نورفولک در ویرجینیا را ترک کرده است. ناو «یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد» نیز پس از عملیات نظامی آمریکا که به بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، انجامید، همچنان در دریای کارائیب باقی مانده است.