جمهوری اسلامی به طرح آتش‌بس آمریکا پاسخ منفی داد

مقامات جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه ۵ فروردین / ۲۵ مارس مخالفت اولیه خود را با طرح آتش‌بس ایالات متحده آمریکا ابراز کردند؛ این در حالی است که میانجی‌ها پیشنهاد کرده‌اند مذاکرات مستقیم میان دو طرف می‌تواند از همین آخر هفته آغاز شود.

نمایندگان پاکستان که گزارش شده طرح آمریکا را به ایران تحویل داده‌اند، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند که این یک پیشنهاد ۱۵ ماده‌ای است که شامل رفع تحریم‌ها علیه ایران، برچیدن برنامه هسته‌ای، محدود کردن استفاده از موشک‌ها و بازگشایی تنگه هرمز (گلوگاهی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند) می‌شود.

یک مقام مصری نیز اشاره کرد که این طرح، حمایت ایران از گروه‌های مسلح در سراسر خاورمیانه را محدود می‌کند. برخی از این پیشنهادها پیش از آغاز جنگ نیز جزو نقاط اختلاف لاینحل در مذاکرات ایران و آمریکا بودند.

یک مقام ارشد ایرانی در گفت‌وگو با الجزیره، این طرح را «بسیار زیاده‌خواهانه و غیرمنطقی» توصیف کرد، در حالی که سایر مقامات گفتند کشور همچنان در حال بررسی این پیشنهاد است، هرچند آن را بیش از حد به سود خواسته‌های آمریکا می‌دانند.

جمهوری اسلامی ایران پیش از این تلاش‌های دیپلماتیک را به استهزا گرفته و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را مسخره کرده بود و مدعی شده بود که واشنگتن در حال مذاکره با خودش است. در طول چهارشنبه، تهران حملات بیشتری را علیه اسرائیل و کشورهای خلیج‌فارس انجام داد، از جمله حمله‌ای که باعث آتش‌سوزی بزرگی در فرودگاه بین‌المللی کویت شد؛ همزمان اسرائیل نیز به بمباران ایران ادامه داد.

سرهنگ دوم ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی نظامی ایران گفت: «اولین و آخرین سخن ما از روز اول یکی بوده و همان‌طور خواهد ماند: کسی مثل ما هرگز با کسی مثل شما کنار نخواهد آمد.»

بسیاری از بخش‌های این طرح ۱۵ ماده‌ای جدید نبودند و پیش از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، موضوع مذاکرات بوده‌اند. ایران پیش‌تر از سازش در مورد برنامه موشک‌های بالستیک یا شبکه گروه‌های نیابتی منطقه‌ای خود خودداری کرده بود، چرا که آن‌ها را برای دفاع از خود در برابر قدرت نظامی برتر آمریکا و اسرائیل کلیدی می‌بیند.

قرار بود به‌زودی مذاکرات آغاز شود

مقامات مصری و پاکستانی پیشنهاد کردند که مذاکرات حضوری بین آمریکا و ایران می‌تواند به‌زودی روز جمعه در پاکستان آغاز شود، در حالی‌که منابع دیگر ترکیه را به‌عنوان محل گفت‌وگوها پیشنهاد دادند. ترامپ گفت که ایالات متحده در حال حاضر مشغول مذاکره با طرفی در دولت ایران است که با دامادش جرد کوشنر . استیو ویتکاف فرستاده ویژه آمریکا، مارکو روبیو وزیر امور خارجه و جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور در تعامل است. گزارش شده که کوشنر و ویتکاف در طول مذاکرات پیشنهاد یک ماه آتش‌بس را داده‌اند.

دقیقاً مشخص نیست که تیم مذاکره‌کننده آمریکا با چه کسی در تماس بوده است، زیرا مقامات وزارت امور خارجه و ارتش ایران اظهارات ترامپ مبنی بر انجام مذاکرات را تکذیب کردند.

مقامات جمهوری اسلامی نسبت به بازگشت به میز مذاکره با آمریکا بدبین هستند، چرا که این کشور پیش از این دو بار در میانه گفت‌وگوها مورد حمله قرار گرفته است. آمریکا در طول جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل در تابستان گذشته به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد و در حالی‌که گزارش‌ها از پیشرفت به سمت یک توافق جامع حکایت داشت، آخرین درگیری خود را آغاز کرد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز سه‌شنبه به رسانه «ایندیا تودی» گفت: «ما تجربه بسیار فاجعه‌باری از دیپلماسی ایالات متحده داریم.»

فشار داخلی بر ترامپ برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ در ایران افزایش یافته است، زیرا حملات ایران به زیرساخت‌های انرژی خلیج ‌فارس و محاصره مجازی تنگه هرمز باعث جهش قیمت‌ها در سراسر جهان شده است. قیمت نفت روز چهارشنبه پس از انتشار خبر طرح ۱۵ ماده‌ای کاهش یافت، زیرا سرمایه‌گذاران امیدوار به پایان بزرگترین بحران انرژی در دهه‌های اخیر بودند.

محکومیت جمهوری اسلامی به‌دلیل حملات به همسایگان

از سوی دیگر، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد روز چهارشنبه حملات ایران به همسایگان خود در خلیج ‌فارس را محکوم کرد و از این کشور خواست تا فوراً به تمامی قربانیان «غرامت» بپردازد.

این شورای ۴۷ عضوی، قطعنامه‌ای را که توسط ۶ کشور شورای همکاری خلیج‌ فارس (GCC) و اردن ارائه شده بود، تصویب کرد. این قطعنامه اقدامات ایران برای بستن تنگه هرمز را محکوم کرده و از تهران خواسته است تا «فوراً تمامی حملات غیرموجه را متوقف کند.»

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد روز چهارشنبه گفت که جنگ در خاورمیانه «از کنترل خارج شده است» و هشدار داد که هر چه درگیری‌ها طولانی‌تر شود، آسیب‌های انسانی و اقتصادی بیشتری به همراه خواهد داشت.

گوترش به خبرنگاران گفت:

بر اساس یک نظرسنجی جدید، حدود ۵۹ درصد از آمریکایی‌ها می‌گویند که جنگ آمریکا در ایران «بیش از حد پیش رفته است». طبق نظرسنجی رویترز، محبوبیت ترامپ به‌دلیل افزایش قیمت سوخت و جنگ در ایران به کمترین میزان خود یعنی ۳۶ درصد رسیده است.

در مقابل، اسرائیل به‌دنبال ادامه جنگ است تا رژیم ایران را بیشتر تضعیف کند. گزارش شده که مقامات اسرائیلی از طرح آتش‌بس آمریکا غافلگیر شده‌اند.

ادامه تنش‌ها در منطقه

در حالی که دیپلماسی با کندی به پیش می‌رفت، آمریکا به تجمع نیرو در خاورمیانه ادامه داد. طبق گزارش آسوشیتدپرس، دست‌کم ۱۰۰۰ نیرو از لشکر ۸۲ هوابرد به‌همراه ۵۰۰۰ تفنگدار دریایی و هزاران ملوان به منطقه اعزام خواهند شد.

اعزام نیروهای بیشتر در حالی صورت می‌گیرد که دولت ترامپ در حال بررسی طرح‌هایی برای تهاجم به جزیره خارگ ایران است تا این کشور را برای بازگشایی تنگه هرمز تحت فشار قرار دهد. ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از این جزیره انجام می‌شود. لشکر ۸۲ هوابرد در عملیات پروازی به مناطق مورد مناقشه و ایمن‌سازی آن‌ها تخصص دارد.

اسرائیل روز چهارشنبه به ضربات خود به ایران ادامه داد و از پایان چندین موج حملات هوایی در تهران و همچنین هدف قرار دادن یک مرکز توسعه زیردریایی در اصفهان خبر داد. ایران نیز با پرتاب موشک‌های بالستیک به سمت اسرائیل پاسخ داد و آژیرهای خطر چندین بار در روز چهارشنبه فعال شدند. ایران همچنین کشورهای عربی خلیج‌فارس را هدف قرار داد و عربستان سعودی اعلام کرد که حداقل هشت پهپاد را در شرق کشور، جایی که زیرساخت‌های نفتی قرار دارد، منهدم کرده است.

اسرائیل همچنین به بمباران اهداف حزب‌الله در سراسر لبنان و همچنین درگیری زمینی با این گروه در جنوب رودخانه لیتانی ادامه داد. ارتش اسرائیل با وجود مقاومت شدید، به آرامی در حال پیشروی به سمت شمال بوده و سربازان ویدئوهایی را از شهرهای «طیبه» و «خیام» که پیش‌تر مورد مناقشه بود، منتشر کردند.

اسرائیل به هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی لبنان مانند پل‌ها و پمپ بنزین‌ها ادامه داد و روز سه‌شنبه دو امدادگر پزشکی را در شهر نبطیه در جنوب لبنان کُشت. گروه‌های حقوق بشری هشدار دادند که هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی توسط اسرائیل، حتی اگر برخی با حزب‌الله در ارتباط باشند، می‌تواند جنایت جنگی محسوب شود.

حزب‌الله در طول روز به شلیک راکت و پهپاد به شمال اسرائیل ادامه داد. سه‌شنبه شب یک زن در شمال اسرائیل بر اثر شلیک حزب‌الله کشته شد؛ حمله‌ای که دو زخمی نیز بر جای گذاشت. از زمانی که این گروه در ۱۱ اسفند / ۲ مارس با شلیک راکت به اسرائیل، باعث آغاز کارزار نظامی اسرائیل شد، این زن نخستین فردی بود که توسط حزب‌الله در اسرائیل کشته شد.

به‌گفته وزارت بهداشت لبنان، حملات اسرائیل تاکنون ۱۰۹۴ کشته و ۳۱۱۹ زخمی در لبنان بر جای گذاشته است. وزارت بهداشت ایران نیز گزارش می‌دهد که حداقل ۱۵۰۰ نفر در ایران کشته شده‌اند. به‌گفته اسرائیل، ۲۰ نفر در این جنگ جان باخته‌اند که شامل دو سرباز در لبنان می‌شود. دست‌کم ۱۳ پرسنل نظامی آمریکا و بیش از ۱۰ نفر دیگر در سراسر کرانه باختری اشغالی و کشورهای خلیج‌ فارس کشته شده‌اند.