یمن «ورود رسمی به جنگ» را اعلام کرد

نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌های یمن با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که این کشور «رسماً وارد جنگ شده» و در نخستین عملیات نظامی، اهدافی در اسرائیل را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده‌اند.

در این بیانیه آمده است:

در ادامه بیانیه آمده است که عملیات نظامی «تا تحقق اهداف اعلام‌شده» و «تا پایان تهاجم در تمامی جبهه‌های مقاومت ادامه خواهد داشت.»

پیش از بیانیه یمنی‌ها ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که شلیک یک موشک از یمن به سمت خاک این کشور را شناسایی کرده است. به گزارش رویترز و خبرگزاری فرانسه، این نخستین مورد از زمان آغاز جنگ است که از یمن موشکی به سمت اسرائیل شلیک شده است. ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد: «سامانه‌های دفاع هوایی برای رهگیری این تهدید فعال شده‌اند.» کمتر از ۱۵ دقیقه بعد، این ارتش اعلام کرد که خروج از پناهگاه‌ها در سراسر کشور بلامانع است.

این تحولات پس از آن رخ می‌دهد که یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌ها، پیش‌تر هشدار داده بود در صورت ادامه حملات به ایران، یمن وارد جنگ خواهد شد. او اعلام کرده بود: «انگشتان ما روی ماشه برای مداخله مستقیم نظامی قرار دارد»؛ از جمله در صورتی که کشورهای دیگری در کنار ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد جنگ شوند، از دریای سرخ برای عملیات «خصمانه» علیه ایران یا هر کشور مسلمان استفاده شود، یا «تشدید حملات» علیه ایران ادامه یابد.

در همین حال، تهدیدها درباره گسترش جنگ به مسیرهای حیاتی دریایی نیز افزایش یافته است. ایران از روزهای گذشته اعلام کرده بود در صورت هرگونه اقدام نظامی علیه جزیره خارگ یا جزایر و مناطق دیگر در ایران، ممکن است جبهه جدیدی در جنگ باز کرده و مسیر تجاری تنگه باب‌المندب را مختل کند. یک منبع نظامی که نام او افشا نشده به خبرگزاری تسنیم گفته بود: «اگر آمریکا به تهدیدات خود درباره تجاوز نظامی به جزیره خارک عمل کند، قطعاً با پاسخی مواجه خواهد شد که نسبت به شگفتانه‌های ۲۱ روز اخیر بی‌سابقه است.»

این منبع به «ناامنی در سایر تنگه‌ها از جمله تنگه باب‌المندب و دریای سرخ» اشاره کرده و افزوده بود: «اگر آمریکایی‌ها به جزیره خارک حمله کنند، تولید نفت می‌تواند دچار اختلال موقت شود» و «ایران کل تأسیسات منطقه را به آتش می‌کشد.»

اهمیت تنگه باب‌المندب

تنگه باب‌المندب، که به معنای «دروازه اشک» شناخته می‌شود، یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های استراتژیک جهان است که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند. این تنگه با عرض حدود ۲۹ تا ۳۰ کیلومتر در باریک‌ترین نقطه، تنها مسیر مستقیم دریایی برای دسترسی به کانال سوئز به شمار می‌رود و نقشی کلیدی در ارتباط تجاری اروپا، آسیا و خاورمیانه دارد.

بر اساس برآوردها، پیش از اختلالات اخیر، حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد تجارت دریایی بین‌المللی، از جمله نفت خام، گاز طبیعی مایع و کالاهای اساسی، از این مسیر عبور می‌کرد. حجم نفت عبوری نیز به حدود ۸٫۸ میلیون بشکه در روز می‌رسید. هرگونه اختلال در این تنگه می‌تواند مسیرهای جایگزین طولانی‌تری مانند دور زدن دماغه امید نیک را به کشتی‌ها تحمیل کند و موجب افزایش هزینه، زمان حمل‌ونقل و اختلال در زنجیره تأمین جهانی شود.

در این میان، حوثی‌های یمن نیز به‌دلیل تسلط بر بخش‌هایی از سواحل غربی این کشور، از جمله استان حدیده و جزایر اطراف، توانایی ایجاد اختلال در این گذرگاه را دارند. آن‌ها با استفاده از موشک‌های ضدکشتی، پهپادهای انتحاری، مین‌های دریایی و قایق‌های تندرو می‌توانند عبور کشتی‌ها را پرهزینه و پرخطر کنند، حتی بدون آنکه کنترل کامل تنگه را در اختیار داشته باشند.

تجربه حملات پیشین حوثی‌ها در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نشان داده است که حتی اختلال محدود در این مسیر می‌تواند باعث کاهش شدید عبور کشتی‌ها از کانال سوئز، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و رشد قیمت انرژی در بازارهای جهانی شود. تحلیل‌گران هشدار داده‌اند که در صورت تشدید بحران، قیمت نفت ممکن است به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد و اختلال همزمان در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب می‌تواند بخش قابل توجهی از جریان نفت دریابرد جهان را تحت تأثیر قرار دهد.

با این حال، حوثی‌ها محدودیت‌های نظامی نیز دارند از جمله آسیب‌پذیری در برابر حملات هوایی و احتمال واکنش گسترده بین‌المللی در صورت تلاش برای بستن کامل این تنگه. با وجود این، حتی تهدید یا اختلال محدود در باب‌المندب می‌تواند این گذرگاه را به یکی از مهم‌ترین نقاط تنش در جنگ جاری تبدیل کند.