جمهوری اسلامی میگوید تنگه هرمز باز است، اما کشتیها باید با ما هماهنگ کنند
مجموعهای از مواضع متضاد از سوی مقامهای ایرانی و آمریکایی و همچنین گزارشهایی درباره اعمال محدودیتهای جدید، چشمانداز تنگه هرمز را در هالهای از ابهام قرار داده است.
بخش خبر
سربازان ایرانی در تنگه هرمز ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
ناصر خطیبزاده، معاون عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران جمعه ۲۱ فروردین اعلام کرد که تنگه هرمز بسته نشده، اما عبور کشتیها مستلزم هماهنگی با نیروهای ایرانی است.
خطیبزاده با اشاره به شرایط موجود گفت: «تنگه هرمز باز است، اما کشتیها باید باتوجه به محدودیت فنی با نیروهای ایرانی هماهنگ کنند» و افزود که «ما از طریق کانالهای امنی که در تنگه داریم، عبور امن آنها را تأمین میکنیم.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» ادعا کرده که گزارشهایی درباره دریافت هزینه از نفتکشها توسط ایران منتشر شده است. او هشدار داد: «بهتر است چنین کاری انجام نشود و اگر انجام میشود، فوراً متوقف شود.»
ترامپ در پیام دیگری نیز نوشت: «ایران در زمینه صدور اجازه عبور نفت از تنگه هرمز، عملکرد بسیار ضعیف و - به گفته برخی - غیرشرافتمندانهای دارد. این آن توافقی نیست که ما با یکدیگر داریم!»
با این حال، ترامپ در گفتوگویی تلفنی با شبکه انبیسی نیوز لحنی متفاوت اتخاذ کرد و نسبت به رسیدن به توافق ابراز خوشبینی کرد. او گفت: «رهبران ایران در جلسات، بسیار متفاوتتر از آنچه با رسانهها سخن میگویند، حرف میزنند؛ آنها در مذاکرات بسیار منطقیتر هستند.» او در عین حال هشدار داد: «اگر آنها به توافق تن ندهند، شرایط بسیار دردناکی در انتظارشان خواهد بود.»
در داخل ایران نیز نشانههایی از رویکرد جدید نسبت به تنگه هرمز دیده میشود. رسانههای داخلی ایران روز پنجشنبه متنی مکتوب را که به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نسبت داده شده منتشر کردند؛ پیامی که به مناسبت چهلمین روز کشته شدن علی خامنهای، پدر او و رهبر پیشین جمهوری اسلامی، منتشر شده اما هیچ تصویر یا فایل صوتیای از او همراه آن ارائه نشده است. در این متن آمده است: «حتماً مدیریت تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم نمود و غرامت تک تک صدمات وارد شده و خونبهای شهیدان و دیه جانبازان این جنگ را طلب خواهیم کرد.»
در بخش دیگری از این پیام، به کشورهای منطقه توصیه شده «در جای درست بایستند» و نسبت به وعدههای قدرتهای خارجی «بدگمان» باشند.
همزمان، نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز روز جمعه ۲۱ فروردین اعلام کرده که وضعیت تنگه هرمز وارد مرحله تازهای شده است.
در پیام نیروی دریایی سپاه در شبکه اجتماعی ایکس آمده است: «در این دو روز از دوره سکوت نبرد نظامی، به تجربه و به خوبی دشمن و دوست فهمیدند مدیریت تنگه هرمز وارد مرحله جدیدی شده است.»
تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند. هرگونه محدودیت، اخذ هزینه یا تغییر در قواعد عبور کشتیها میتواند تأثیرات قابل توجهی بر بازارهای جهانی انرژی و امنیت دریایی داشته باشد. بر اساس حقوق بینالملل دریاها، بهویژه کنوانسیون حقوق دریاها، تنگههایی مانند هرمز باید برای عبور ترانزیتی کشتیها باز باشند، هرچند کشور ساحلی میتواند مقرراتی در حوزه ایمنی و محیط زیست اعمال کند.
با این حال، آنچه اکنون در جریان است، فراتر از مقررات فنی معمول به نظر میرسد و بیشتر رنگوبوی یک ابزار فشار سیاسی و اقتصادی به خود گرفته است—موضوعی که میتواند در صورت تداوم، واکنشهای بینالمللی گستردهتری را بهدنبال داشته باشد و حتی بر مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان که امروز جمعه آغاز خواهد شد، تأثیر مستقیم بگذارد.
نظرها
نظری وجود ندارد.