سازمان حقوق بشر ایران: از آغاز جنگ بیش از ۳۶۰۰ نفر در ایران بازداشت شده‌اند

سازمان حقوق بشر ایران یکم اردیبهشت با انتشار بیانیه‌ای از تداوم بازداشت‌های گسترده شهروندان و فعالان مدنی در ایران خبر داد و اعلام کرد که از زمان آغاز حملات نظامی اسرائیل، آمریکا به ایران، هزاران نفر در نقاط مختلف کشور بازداشت شده‌اند.

بر اساس این گزارش، طی بیش از ۵۰ روز گذشته دست‌کم ۳۶۴۶ نفر بازداشت شده‌اند که از این میان، حداقل ۷۶۷ مورد پس از اعلام آتش‌بس در ۱۸ فروردین رخ داده است. این سازمان تأکید کرده است که به‌دلیل قطعی گسترده اینترنت و نبود شفافیت آماری از سوی نهادهای رسمی، احتمال می‌رود آمار واقعی بازداشت‌ها بیش از این رقم باشد.

طبق این گزارش، هویت دست‌کم ۱۱۱ نفر از بازداشت‌شدگان، شامل فعالان سیاسی، مدنی، صنفی، دانشجویی و برخی از اعضای خانواده‌های دادخواه، احراز شده است. با این حال، در بسیاری از موارد اطلاعات دقیقی درباره محل نگهداری یا وضعیت حقوقی این افراد در دست نیست و خانواده‌ها در بی‌خبری به‌سر می‌برند.

این گزارش همچنین به نقش نهادهای امنیتی و انتظامی از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و پلیس‌های تخصصی در انجام این بازداشت‌ها اشاره کرده و افزوده است که در برخی موارد، این اقدامات با دستور یا هماهنگی دستگاه قضائی صورت گرفته است.

اتهامات مطرح‌شده علیه بازداشت‌شدگان عمدتاً شامل جاسوسی، ارتباط با نهادهای اطلاعاتی خارجی، ارسال اطلاعات یا تصاویر از اماکن حساس به رسانه‌های خارج از کشور و همچنین تلاش برای اقدامات سازمان‌یافته یا مسلحانه عنوان شده است.

سازمان حقوق بشر ایران خواستار آزادی فوری زندانیان سیاسی و عقیدتی شده و تأکید کرده است که این افراد نباید در بازداشت باقی بمانند.

در همین زمینه، محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان با اشاره به مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا بر سر جنگ، گفت:

در میان موارد گزارش‌شده، بازداشت معصومه آژینی، فعال مدنی و از خانواده‌های دادخواه، نیز مورد توجه قرار گرفته است. به‌گفته یک منبع نزدیک به خانواده او، «معصومه را ۱۵ فروردین در یکی از روستاهای استان گلستان بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل کردند.» این منبع افزود که نیروهای امنیتی در زمان بازداشت، محل اقامت او را نیز تفتیش و وسایل شخصی‌اش را ضبط کرده‌اند.

همچنین مهراوه خندان، فرزند نسرین ستوده، اعلام کرده است که مادرش پس از ۱۷ روز بی‌خبری با خانواده تماس گرفته و گفته در بازداشتگاه وزارت اطلاعات نگهداری می‌شود. به‌گفته او، این وکیل حقوق بشر یا از اعلام محل دقیق نگهداری خود منع شده یا از آن بی‌اطلاع بوده است. نسرین ستوده ۱۲ فروردین در تهران بازداشت شد.

بر اساس این گزارش، تمرکز اصلی بازداشت‌ها در استان‌های غربی ایران و تهران بوده است.

فهرست منتشرشده از سوی سازمان حقوق بشر ایران شامل ده‌ها نام از بازداشت‌شدگان در استان‌های مختلف کشور است که هویت آن‌ها به‌طور مستقل تأیید شده است.

این سازمان در پایان هشدار داده است که تداوم این روند، همراه با نبود شفافیت و دسترسی محدود خانواده‌ها به اطلاعات، نگرانی‌های جدی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران را افزایش داده است.

پیش از این نیز «کمپین برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی» در آستانه دور جدید گفت‌وگوهای میان ایران، آمریکا در بیانیه‌‌‌ای که به امضای ده‌ها سازمان ایرانی رسید از هیأت‌های مذاکره‌کننده خواست تا آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی ایران را با تأکید فوری بر زندانیان آسیب‌پذیر به‌طور رسمی در توافق‌نامه صلح خود بگنجانند، تا هم اقدامی بشردوستانه انجام شود و هم این‌که نشانه‌ای از «سود تقسیمی حقوق بشری» باشد و در همان حال به مشروعیت توافق و امید به بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران بیفزاید.