تبادل آتش ایران و آمریکا در تنگه هرمز: سنتکام شش قایق تندروی سپاه را منهدم کرد

تنش‌ها در تنگه هرمز دوشنبه ۴ مه ۲۰۲۶ (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) افزایش یافت؛ نیروهای نظامی آمریکا اعلام کردند در پاسخ به یک «حمله هماهنگ» منتسب به ایران، شش شناور ایرانی را منهدم کردند.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد که در پی شلیک ایران به ناوهای جنگی آمریکا در خاورمیانه، نیروهای آمریکایی با رهگیری موشک‌های کروز و پهپادها و انهدام شش قایق تندرو ایرانی به این حملات پاسخ دادند.

دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز دوشنبه چهارم گفت ناوهای آمریکایی موشک‌ها و پهپادهایی را که ایران به سمت کشتی‌های نظامی و تجاری در حال عبور از تنگه هرمز شلیک کرده بود، سرنگون کردند. او افزود بالگردهای تهاجمی آپاچی و بالگردهای دریایی سی‌هاوک ارتش آمریکا نیز شش قایق تندروی سپاه پاسداران را غرق کردند. هیچ‌یک از ناوها یا نفتکش‌هایی که ایران به آنها شلیک کرده است آسیبی ندیدند.

کوپر تأکید کرد که نیروی دریایی آمریکا به‌جای اسکورت سنتی کشتی‌ها، از یک سامانه دفاعی چندلایه استفاده می‌کند که شامل ناوهای جنگی، بالگردها، هواپیماهای بال‌ثابت، سامانه‌های هشدار زودهنگام هوابرد و جنگ الکترونیک است. به گفته او، این رویکرد حفاظت مؤثرتری در برابر تاکتیک‌های نامتقارن ایران، از جمله استفاده از پهپادها و قایق‌های تندرو، فراهم می‌کند.

سنتکام تأکید کرد که به ایران «به‌شدت توصیه» شده از نزدیک شدن به تجهیزات نظامی آمریکا خودداری کند. او همچنین اعلام کرد که محاصره دریایی ایران در چارچوب طرح «پروژه آزادی» نیروهای نظامی آمریکا در منطقه همچنان ادامه خواهد داشت.

در بحبوحه این درگیری‌ها، ارتش آمریکا یک «کریدور یک‌طرفه» برای عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز ایجاد کرده است تا کشتی‌های تجاری که هفته‌ها در خلیج فارس گرفتار شده‌اند، بتوانند با امنیت از منطقه خارج شوند.

به گفته سنتکام، چندین ناوشکن نیروی دریایی آمریکا در منطقه مستقر شده‌اند و با استفاده از سامانه‌های رباتیک، مسیر دریایی امنی از میان مین‌ها برای عبور کشتی‌های تجاری ایجاد کرده اند. او افزود کشتی‌هایی از ۸۷ کشور در خلیج فارس حضور دارند و ارتش آمریکا طی ساعات اخیر با ده‌ها شرکت کشتیرانی تماس گرفته تا عبور از این مسیر را تشویق کند.

کوپر این مأموریت را «عملیاتی دفاعی» توصیف کرد که با پشتیبانی ده‌ها هواپیمای جنگی، پهپادهای تهاجمی، دو ناو هواپیمابر، چندین ناو جنگی و حدود ۱۵ هزار نیروی نظامی انجام می‌شود.

در همین راستا، چند ناوشکن آمریکایی از تنگه هرمز عبور کرده و وارد دریای عرب شده‌اند تا کشتی‌های تجاری بیشتری بتوانند از تنگه هرمز عبور کنند. با این حال، تاکنون تنها دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا از این مسیر عبور کرده‌اند. کوپر گفت سایر کشتی‌ها «در مسیر» هستند.

او در تماس با خبرنگاران گفت:

این تبادل آتش بین ایران و آمریکا و همچنین حمله ایران به امارات متحده عربی، آتش‌بس شکننده سه‌هفته‌ای میان ایران و آمریکا را در معرض خطر شکست قرار داده است.

در تحولات مرتبط، گزارش‌هایی از منطقه حاکی است که یک کشتی باری کره‌جنوبی پس از انفجاری در تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شده و همچنین آتش‌سوزی بزرگی در بندر نفتی فجیره در امارات متحده عربی رخ داده که مقامات این کشور آن را ناشی از حمله پهپادی ایران اعلام کردند

همزمان، امارات متحده عربی اعلام کرد چندین موشک و پهپاد در حریم هوایی این کشور رهگیری شده‌اند. با وجود این گزارش‌ها، ایران هرگونه مسئولیت در این حملات را رد کرده است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان محسوب می‌شود و بخش قابل توجهی از انرژی جهانی روزانه از آن عبور می‌کند. افزایش تنش‌ها در این منطقه نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی و بازارهای جهانی انرژی را تشدید کرده است.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که ادامه این درگیری‌ها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهانی داشته باشد، از جمله افزایش قیمت نفت و اختلال در زنجیره تأمین بین‌المللی.