روبیو: چین برای مهار بحران ایران و بازگشایی تنگه هرمز نقش فعال‌تری ایفا کند

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد واشنگتن امیدوار است پکن با استفاده از نفوذ خود بر تهران، نقش «فعال‌تر و مؤثرتری» در حل بحران ایران و کاهش تنش‌ها در خلیج فارس ایفا کند؛ موضوعی که انتظار می‌رود به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و شی جین‌پینگ، رهبر چین در سفر ترامپ به پکن تبدیل شود.

روبیو که به‌همراه هیأت بلندپایه آمریکایی ترامپ را در این سفر همراهی می‌کند، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز در هواپیمای ریاست‌جمهوری آمریکا تأکید کرد بحران جاری در ارتباط با ایران «منبعی بزرگ از بی‌ثباتی» است و بیش از هر منطقه دیگری، آسیا را تهدید می‌کند؛ زیرا اقتصاد کشورهای آسیایی به‌شدت به انرژی عبوری از تنگه هرمز وابسته است.

او تصریح کرد: «به سود چین است که بحران حل شود. ما امیدواریم بتوانیم پکن را متقاعد کنیم تا نقش فعال‌تری در وادار کردن ایران به عقب‌نشینی از اقداماتش در خلیج فارس ایفا کند.»

وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت واشنگتن این پیام را نیز به چین منتقل کرده که پکن می‌تواند در نشست‌های سازمان ملل برای محکوم کردن اقدامات ایران در تنگه هرمز اقدام کند. به‌گفته روبیو، ایجاد محدودیت برای عبور برخی کشتی‌ها از این آبراه راهبردی، نه‌تنها تجارت جهانی بلکه منافع مستقیم چین را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

او در تشریح دلایل نگرانی چین از بحران تنگه هرمز سه عامل را برشمرد: نخست این‌که برخی کشتی‌های حامل محموله‌های چینی در خلیج فارس گرفتار شده‌اند؛ دوم این‌که بی‌ثباتی در منطقه می‌تواند اقتصاد آسیا را به‌دلیل وابستگی شدید به انرژی مختل کند؛ و سوم این‌که اقتصاد صادرات‌محور چین در صورت کاهش تقاضای جهانی، آسیب جدی خواهد دید.

روبیو هشدار داد ادامه بحران می‌تواند باعث افت شدید صادرات چین شود، زیرا کشورهای مختلف جهان در نتیجه اختلال در بازار انرژی و حمل‌ونقل دریایی، توان خرید کالاهای چینی را از دست خواهند داد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه، جمهوری اسلامی عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را با محدودیت‌های شدید و اقدامات نظامی مواجه کرده است. تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به‌شمار می‌رود و در شرایط عادی بیش از یک‌پنجم نفت حمل‌شده دریایی جهان از آن عبور می‌کند.

در مقابل، نیروی دریایی آمریکا نیز با اعمال محاصره علیه کشتی‌ها و بنادر ایرانی، فشار بر تهران را افزایش داده است.

روبیو همچنین مدعی شد که حتی چین، با وجود روابط نزدیکش با ایران، از تبعات بحران در امان نمانده است. او گفت یک محموله چینی طی روزهای گذشته در خلیج فارس هدف حمله قرار گرفته و همین مسئله موجب نگرانی پکن شده است.

در همین حال، دونالد ترامپ که نخستین سفر رسمی یک رئیس‌جمهور آمریکا به چین در نزدیک به یک دهه اخیر را انجام می‌دهد، پیش از عزیمت به پکن گفته بود قصد دارد «گفت‌وگویی طولانی» با شی جین‌پینگ درباره بحران ایران داشته باشد و ابراز امیدواری کرده بود که «اتفاقات خوبی رخ دهد».

با این حال ترامپ تأکید کرد که واشنگتن برای حل بحران لزوماً به کمک چین نیاز ندارد و آمریکا «به هر شکلی، چه مسالمت‌آمیز و چه غیر از آن، پیروز خواهد شد».

دیدار رهبران آمریکا و چین در شرایطی برگزار می‌شود که تنش‌های خاورمیانه همچنان ادامه دارد و با وجود آتش‌بس میان تهران و واشنگتن، نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی و ثبات تجارت جهانی همچنان پابرجاست.