موج جدید برخوردهای انضباطی در دانشگاهها؛ پیامدهای یک سیاست امنیتی
علی افشاری در گفتوگو با زمانه میگوید تشدید احضارها، احکام انضباطی و برخوردهای امنیتی با دانشجویان ادامه همان سیاست چهار دههای جمهوری اسلامی برای کنترل دانشگاههاست؛ سیاستی که به باور او هرگز نتوانسته فضای انتقادی دانشگاه را از میان ببرد. او معتقد است حکومت حتی دانشجویانی را که همزمان مخالف جنگ و منتقد استبداد داخلیاند نیز زیر فشار قرار داده و میکوشد از فضای جنگ برای گسترش سرکوب و ایجاد رعب در جامعه استفاده کند.
زمانه در گفتوگو با علی افشاری
ورودی دانشگاه شهید بهشتی
در ماههای اخیر، فضای دانشگاههای کشور با موج گستردهای از تشکیل پروندههای انضباطی، احضارهای تلفنی و صدور احکام تعلیق و اخراج برای دانشجویان مواجه بوده است؛ روندی که به گفته دانشجویان در دانشگاههای مختلف، از جمله دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه علم و صنعت ایران، در برخی موارد بدون طی کامل تشریفات آییننامهای و با اتکا به گزارشهای غیرمستند دنبال شده است.
روزنامه «شرق» در گزارشی، بر پایه روایتهای متعدد دانشجویی، نوشته است که تنها در دانشگاه صنعتی شریف برای حدود ۳۰ تا ۴۰ دانشجو پرونده انضباطی تشکیل شده و در میان آنها بین ۵ تا ۷ حکم اخراج و بیش از ۲۰ حکم تعلیق یک تا سه ترم صادر شده است. گزارشها و روایتهای دانشجویی حاکی از آن است که در دانشگاههای دیگر، از جمله دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی نیز وضعیت مشابهی جریان دارد.
این تحولات از نگاه بسیاری، نشانه گسترش دامنه فشارها و محدودیتهای حکومتی در نظام آموزش عالی کشور است. اما پرسش اینجاست که آیا جمهوری اسلامی از طریق چنین سیاستهایی میتواند فضای دانشگاهها را بهطور کامل تحت کنترل درآورد و به اهداف مورد نظر خود دست یابد؟ یا آنکه این اقدامات سرکوبگرانه، در عمل به شکلگیری موجهای تازهای از اعتراضات دانشجویی منجر خواهد شد؟
گفتوگو را با علی افشاری، فعال سیاسی را بشنوید:
سرکوب دانشگاه، به قدمت جمهوری اسلامی است
به گفته علی افشاری کنترل امنیتی دانشگاهها و برخورد با دانشجویان و استادان منتقد، پدیدهای تازه نیست. او میگوید کنترل امنیتی فضای دانشگاهها، برخوردهای اقتدارطلبانه با دانشجویان و استادان مستقل و منتقد، و نقض آزادیهای آکادمیک تقریباً به قدمت جمهوری اسلامی است.
او معتقد است هر زمان فضای دانشگاهها با تحولات اجتماعی و اعتراضات عمومی پیوند خورده، حکومت نیز سرکوب را تشدید کرده است:
هر بار که فضای دانشگاهها وضعیت موجود را به چالش کشیده و دانشجویان یا خودشان ابتکار عمل داشتهاند یا در واکنش به اعتراضات مردمی فعال شدهاند، شاهد برخوردهای امنیتی، احکام انضباطی و محرومیتهای تحصیلی بودهایم.
افشاری با اشاره به اعتراضات دیماه گذشته میگوید دانشجویان در همبستگی با اعتراضات مردمی، بهویژه در حوزه اقتصادی و معیشتی، فعالیت گستردهای داشتند؛ از برگزاری تجمع و تریبون آزاد گرفته تا انتشار بیانیه و فعالیت در شبکههای اجتماعی.
دانشگاه قابل سرکوب نیست
به باور این فعال سیاسی، برخوردهای اخیر اگرچه ممکن است در کوتاهمدت فضای دانشگاه را کنترلشدهتر کند، اما در نهایت به رادیکالتر شدن اعتراضات خواهد انجامید:
نتیجه این برخوردها فقط مهار موقت خواهد بود و دوباره اعتراضات در شکلی گستردهتر و رادیکالتر ادامه پیدا میکند.
او تأکید میکند جمهوری اسلامی در چهار دهه گذشته نتوانسته «دانشگاه مطلوب» خود را بسازد: «دانشگاه قابل سرکوب نیست. نقد، اعتراض، حقطلبی و آزادیخواهی را نمیشود از دانشگاه حذف کرد.»
احکام غیابی و حذف حق دفاع
در بخش دیگری از این گفتوگو، افشاری به روند برگزاری جلسات انضباطی اشاره میکند؛ روندی که به گفته او در بسیاری موارد بدون حضور دانشجو و حتی بدون رعایت کامل آییننامههای خود جمهوری اسلامی انجام شده است.
او میگوید:
تقریباً همه دانشجویانی که اخیراً حکم گرفتهاند یا پرونده انضباطی برایشان تشکیل شده، با احضار و جلسه حضوری مواجه نبودهاند.
به گفته او، حذف مواجهه حضوری باعث میشود دانشجویان امکان دفاع مؤثر از خود را از دست بدهند:
در جلسات حضوری، دانشجویان بهتر میتوانند از حق خود دفاع کنند. اما احکام غیابی کار را برای نهادهای امنیتی و قضایی راحتتر میکند.
حتی مخالفان جنگ هم زیر فشارند
بخش مهمی از گفتوگو به دانشجویانی مربوط میشود که در عین مخالفت با حمله نظامی آمریکا و اسرائیل، همزمان منتقد سرکوب و استبداد داخلی نیز بودهاند.
افشاری میگوید:
در میان دانشجویانی که احضار یا بازداشت شدهاند، کسانی هستند که صریحاً جنگ و تجاوز نظامی را محکوم کردهاند، اما همزمان موضع انتقادی علیه استبداد داخلی هم داشتهاند.
او معتقد است جمهوری اسلامی اساساً نیروهایی را که همزمان با «سلطه خارجی» و «استبداد داخلی» مخالفت میکنند، خطرناکتر تلقی میکند
به گفته افشاری نیروهایی که همزمان با استعمار خارجی و استبداد داخلی درگیر بودهاند، معمولاً بیشتر زیر ضرب جمهوری اسلامی رفتهاند.
حکومت از فضای جنگ برای تشدید سرکوب استفاده میکند
افشاری در پایان هشدار میدهد که بخشی از حاکمیت تلاش میکند از فضای جنگ و بحران برای افزایش فشار بر مخالفان استفاده کند:
جمهوری اسلامی تلاش میکند وضعیت موجود را حفظ کند و حتی برخی گرایشها درون حاکمیت تمایل دارند فضا را بستهتر هم بکنند.
او میگوید حکومت میکوشد از فضای جنگ و روایت «پیروزی» برای گسترش رعب و وحشت استفاده کند: «شتاب گرفتن ماشین اعدام و حکومت هم در همین چارچوب قابل فهم است.»
*این مصاحبه توسط زهرا باقریشاد انجام شده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.