وعده همتی: با دسترسی به منابع ارزی، فشار تورمی کاهش می‌یابد

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، پس از پایان دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس که روز گذشته با میانجی‌گری قطر و پاکستان برگزار شد، از بهبود چشم‌انداز منابع ارزی کشور در صورت پیشرفت روند گفت‌وگوها خبر داد و گفت افزایش درآمدهای ارزی دولت می‌تواند ظرفیت بانک مرکزی برای تأمین ارز را تقویت کند و به کاهش انتظارات تورمی بینجامد.

همتی در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد با کاهش تنش‌های منطقه‌ای و بهبود دسترسی دولت و بانک مرکزی به منابع ارزی، انتظار می‌رود فضای اقتصادی باثبات‌تر شود و انتظارات تورمی نیز روندی نزولی پیدا کند. به گفته او، بانک مرکزی برنامه‌هایی برای کنترل رشد نقدینگی، مهار تورم و تأمین ارز مورد نیاز واحدهای تولیدی در دستور کار دارد.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین بخشی از افزایش قیمت کالاها در ماه‌های اخیر را ناشی از محدودیت‌های وارداتی و اختلال در زنجیره تأمین دانست و گفت با رفع تدریجی این موانع، بخشی از فشار تورمی موجود در روزهای آینده کاهش خواهد یافت.

همتی که برای شرکت در دومین دور مذاکرات پس از توافق آتش‌بس به سوئیس سفر کرد، در حاشیه این گفت‌وگوها رایزنی‌هایی را نیز درباره دسترسی ایران به دارایی‌های مسدودشده انجام داد.

بر اساس مفاد تفاهم‌نامه‌ای که در جریان مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا مورد استناد قرار گرفته، آزادسازی و امکان استفاده از منابع مالی بلوکه‌شده ایران از جمله محورهای مورد بحث طرفین بوده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی هیئت مذاکره‌کننده ایران نیز اعلام کرده بود که در جریان مذاکرات، نشست‌هایی میان نمایندگان ایران و میانجی‌های قطری و پاکستانی برگزار شده و در ادامه نیز جلسه‌ای چهارجانبه با حضور هیئت‌های ایران، آمریکا، قطر و پاکستان تشکیل شده است.

همزمان، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی جمهوری اسلامی، با تأکید بر اولویت مهار تورم در سیاست‌های اقتصادی دولت گفت ساختار نرخ‌های بانکی باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که نشانه‌ای از افزایش تورم به بازار مخابره نکند. او توضیح داد که نرخ‌های سود بلندمدت نباید بالاتر از نرخ‌های کوتاه‌مدت باشد؛ زیرا چنین وضعیتی می‌تواند به شکل‌گیری انتظارات تورمی دامن بزند.

وزیر اقتصاد همچنین از آغاز فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی خبر داد و گفت هدف از این طرح، جذب منابع ارزی مردم به سمت بازار سرمایه و استفاده از این منابع در بخش تولید است. به گفته او، بانک مرکزی تاکنون مجوزهای لازم را تا سقف مشخصی صادر کرده است.

مدنی‌زاده درباره برنامه‌های دولت برای کنترل تورم نیز اظهار کرد هرچند مسئولیت اصلی مهار تورم بر عهده بانک مرکزی است، اما دولت تلاش می‌کند از طریق مدیریت کسری بودجه و کاهش ناترازی‌های مالی، زمینه اجرای مؤثر سیاست‌های پولی را فراهم کند.

او همچنین درباره وضعیت دارایی‌های مسدودشده ایران گفت اقدامات مربوط به آزادسازی این منابع در حوزه اختیارات بانک مرکزی قرار دارد و اطلاعی از زمان دقیق دسترسی به این دارایی‌ها ندارد.

گزارش اخیر مرکز آمار که با تأخیر منتشر شد، نشان می‌دهد نرخ تورم سالانه در اردیبهشت ۱۴۰۵ برای سومین ماه متوالی رکورد جدیدی ثبت کرده و با چهار واحد درصد افزایش نسبت به فروردین به ۵۷.۷ درصد رسیده است. با این حال، جزئیات نشان می‌دهد که فشار واقعی افزایش قیمت‌ها برای خانوارها بسیار بیشتر از نرخ رسمی است.

بر اساس این گزارش، تورم نقطه‌به‌نقطه که تصویر نزدیک‌تری از افزایش هزینه‌های زندگی مردم ارائه می‌دهد، به ۸۳.۹ درصد رسیده؛ رقمی که بیش از یک‌ونیم برابر نرخ تورم سالانه است. همچنین رشد قیمت‌ها در مناطق روستایی شدیدتر بوده و تورم نقطه‌ای در روستاها به بیش از ۱۰۰ درصد رسیده است.

مرکز آمار همچنین از افزایش چشمگیر قیمت مواد غذایی خبر داد؛ به‌طوری‌که بهای برنج وارداتی و مرغ طی یک سال بیش از سه برابر و قیمت روغن و تخم‌مرغ بیش از چهار برابر شده است. این گزارش هشدار می‌دهد که با تداوم روند کنونی، نرخ تورم در ماه‌های آینده می‌تواند از مرز ۷۰ درصد نیز عبور کند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد فشار تورم بر خانوارهای کم‌درآمد سنگین‌تر بوده است؛ به‌طوری که تورم نقطه‌به‌نقطه برای دو دهک پایین درآمدی از ۹۵ درصد فراتر رفته، در حالی که این شاخص برای دو دهک بالای درآمدی حدود ۸۲ درصد بوده است.

اکنون در پی مذاکرات ایران و آمریکا و اعلام این‌که ایران به منابع ارزی مسدودشده دست خواهد یافتف مسئولان حکومتی وعده کاهش تورم می‌دهند.