میوه هم از سفره‌ها پَر کشید؛ گیلاس ۸۰۰ هزار تومانی شد

روزنامه «هفت صبح» در گزارشی نوشته است که این روزها خرید یک سبد میوه برای بسیاری از خانواده‌ها دیگر یک خرید روزمره نیست؛ هزینه‌ای سنگین است که باید برای آن حساب و کتاب کرد.

بنا به این گزارش، در بازار خرده‌فروشی تهران، گیلاس در برخی نقاط تا کیلویی ۸۰۰ هزار تومان، شلیل و زردآلو تا حدود ۶۰۰ هزار تومان و هلو تا ۴۵۰ هزار تومان قیمت خورده است. حتی طالبی که معمولاً در گروه میوه‌های ارزان‌تر قرار می‌گیرد، با قیمت ۹۰ تا ۱۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد گروه میوه و خشکبار در یک سال منتهی به تابستان ۱۴۰۵ تقریباً دو برابر گران‌تر شده و یکی از بالاترین نرخ‌های رشد را میان اقلام خوراکی داشته است.

برآوردها نشان می‌دهد هزینه تهیه حداقل یک سبد میوه برای هر نفر در ماه حدود ۲ میلیون تومان است؛ رقمی که برای یک خانوار ۳.۱ نفره، سهم قابل توجهی از هزینه خوراک ماهانه را می‌بلعد.

افزایش قیمت میوه فقط به بازار مصرف محدود نیست. تولیدکنندگان می‌گویند هزینه‌های تولید هم جهش کرده است؛ سمومی که سال گذشته حدود ۷۰۰ هزار تومان خریداری می‌شد، اکنون تا ۶ میلیون تومان قیمت دارد. هزینه سبد پلاستیکی حمل میوه نیز از ۲۰ هزار تومان به ۸۰ هزار تومان رسیده و قیمت کود، کارتن، بسته‌بندی، دستمزد کارگر و حمل‌ونقل هم افزایش یافته است.

با این حال، فعالان بازار می‌گویند مشکل فقط افزایش هزینه تولید نیست. بخش مهمی از گرانی به ساختار توزیع و حضور واسطه‌ها برمی‌گردد. به‌گفته مسئولان، میوه از باغ تا سفره چندین مرحله دست‌به‌دست می‌شود و در این مسیر، سهم باغدار از قیمت نهایی بسیار کمتر از رقم پرداختی مصرف‌کننده است.

یکی از مشکلات اصلی بازار، نبود فاکتور رسمی در بخش‌هایی از زنجیره توزیع است؛ موضوعی که باعث شده کنترل قیمت‌ها دشوار شود. طبق قوانین، سود مجاز خرده‌فروشان میوه ۳۰ تا ۳۵ درصد است، اما در عمل اختلاف قیمت عمده‌فروشی و خرده‌فروشی در برخی موارد بسیار بیشتر از این رقم دیده می‌شود. برای نمونه، سیب درختی درجه یک در میدان مرکزی میوه و تره‌بار حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار تومان بوده، اما در برخی مناطق تا ۳۵۰ هزار تومان فروخته شده است.

در این میان، موز با قیمت ۲۵۰ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه می‌شود. به‌گفته فعالان بازار، موز از مسیرهای مشخص‌تر و با هزینه‌های قابل پیش‌بینی‌تر وارد می‌شود، اما میوه‌های داخلی با شبکه‌ای طولانی از واسطه‌ها روبه‌رو هستند. این در حالی است که بنا به این گزارش، واردات موز با ارز ترجیحی انجام نمی‌شود و پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، با ارز نیمایی یا آزاد محاسبه می‌شود.

با وجود این توضیحات، مسئله اصلی برای مصرف‌کنندگان همچنان فاصله سنگین میان قیمت تولید و قیمت نهایی است؛ فاصله‌ای که باعث شده برخی میوه‌های فصل، از یک کالای معمولی خوراکی به محصولی خارج از توان بسیاری از خانوارها تبدیل شوند.

افزایش قیمت میوه در شرایطی رخ داده که تازه‌ترین آمارهای رسمی نیز از تشدید روند تورمی در کشور حکایت دارد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده در اردیبهشت ۱۴۰۵ به رقم ۶۱۹,۶ رسیده که نسبت به ماه مشابه سال قبل ۸۳,۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. همچنین نرخ تورم سالانه در دوازده‌ماهه منتهی به اردیبهشت‌ماه به ۵۷,۷ درصد رسیده و تورم ماهانه نیز ۸,۸ درصد ثبت شده است.

با این حال، برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند فشار واقعی تورم بر خانوارها بیش از ارقام رسمی است و نرخ تورم احساس‌شده در جامعه را بالاتر از ۱۱۰ درصد برآورد می‌کنند. به باور آن‌ها، تفاوت میان آمار رسمی و تجربه روزمره مردم بیش از هر چیز در بازار کالاهای اساسی و هزینه‌های ضروری زندگی نمایان شده است.