افکار عمومی آمریکا در برابر جنگ علیه ایران

در یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاسی دوران دوم ریاست‌جمهوری  دونالد ترامپ، هر دو مجلس کنگره آمریکا به قطعنامه‌ای رأی داده‌اند که ادامه عملیات نظامی علیه ایران را بدون مجوز صریح کنگره محدود می‌کند. این نخستین بار است که مجلس نمایندگان و سنا به طور همزمان از «قانون اختیارات جنگی» برای مهار یک رئیس‌جمهور در جریان یک جنگ فعال استفاده می‌کنند . (Reuters)

از آنجا که این مصوبه یک قطعنامه مشترک (Concurrent Resolution) است، نیازی به امضای رئیس‌جمهور ندارد و نمی‌توان آن را وتو کرد. با این حال، کاخ سفید و حقوق‌دانان محافظه‌کار استدلال می‌کنند که این قطعنامه عمدتاً نمادین و غیرالزام‌آور است و به حکم سال ۱۹۸۳ دیوان عالی استناد می‌کنند که بر اساس آن، مصوباتی که بار حقوقی اجرایی دارند عموماً نیازمند امضای رئیس‌جمهور هستند.

جزئیات آرا

در مجلس نمایندگان، قطعنامه با ۲۱۵ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف تصویب شد. چهار جمهوری‌خواه به دموکرات‌ها پیوستند.

سپس سنا نیز در ۲۳ ژوئن با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف همان مسیر را طی کرد. چهار سناتور جمهوری‌خواه به آن رأی مثبت دادند.

واکنش ترامپ

از نظر حقوقی، اجرای آن این قطعنامه احتمالاً بدون کشمکش قضایی نخواهد بود؛ اما از نظر سیاسی، این رأی یک «توبیخ آشکار» کاخ سفید محسوب می‌شود . (PBS)

ترامپ اقدام کنگره را حمله‌ای سیاسی از سوی مخالفان توصیف کرد. او دموکرات‌ها را متهم کرد که «ترجیح می‌دهند کشور شکست بخورد». ترامپ چهار جمهوری‌خواه همراه‌کننده را «نمایشگر» خواند.

کاخ سفید نیز رأی کنگره را عمدتاً «نمادین» توصیف کرد و استدلال کرد که رأی موضوعیت ندارد، زیرا با آتش‌بس آوریل، وضعیت جنگی عملاً پایان یافته است.

تعدیل موضع علیه ترامپ در سنا

یک روز پس از تصویب قطعنامه‌ ای که اختیارات جنگی دونالد ترامپ را محدود می کرد،‌ مجلس سنا طرحی با مضمون عملی برای بستن دست رئیس جمهوری را رد کرد.

رأ‌ی‌گیری در این مورد در اواخر چهارشنبه شب (۲۴ ژوئن) صورت گرفت. سناتورهای جمهوری‌خواه از جمله رند پال و بیل کسیدی که پیش‌تر به محدود کردن اختیارات جنگی رئیس‌جمهور در قبال ایران رأی داده بودند، این بار رأی خود را تغییر دادند؛ رأی پال ممتنع شد و کسیدی علیه قطعنامه رأی داد. در مقابل، سناتورهای جمهوری‌خواه سوزان کالینز  و لیزا مورکوفسکی بار دیگر رأی مثبت دادند، اما سناتور دموکرات «جان فترمن» دوباره با قطعنامه مخالفت کرد. نتیجه نهایی رأی‌گیری ۴۷ رأی موافق، ۵۰ رأی مخالف و یک رأی ممتنع شد

رأی‌گیری در سنا در مورد این قطعنامه جدید پس از آن انجام شد که ترامپ از سناتورهای جمهوری‌خواه حامی قطعنامه اختیارات جنگی درباره ایران به شدت انتقاد کرد. پس از تعدیل موضع در سنا، ترامپ به ستایش از چرخش دو سناتور جمهوری‌خواه پرداخت. نفس طرح دوباره موضوع اختیارات جنگی نشان‌دهنده نگرانی در میان نمایندگان و سناتورهای آمریکایی است. بعید نیست اگر دوباره اتفاقی بیفتد، باز موضوع در سنا و کنگره مطرح شود.

رأی نمایندگان و افکار عمومی

برخی از مفسران می‌گویند موضوع فقط ایران نیست؛ موضوع اصلی بازگشت نزاع قدیمی میان کنگره و ریاست‌جمهوری بر سر اختیار آغاز و ادامه جنگ است.

منتقدان می‌گویند ترامپ بدون مجوز کنگره وارد جنگ شد و قانون اساسی را دور زد. حامیان او استدلال می‌کنند رئیس‌جمهوری برای دفاع از امنیت ملی اختیار اقدام نظامی داشته است. (AP News)

اما رأی اخیر نشان می‌دهد حتی بخشی از جمهوری‌خواهان نیز نگران هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ شده‌اند. آنان در این مورد با گرایش عمده در افکار عمومی آمریکاییان همراه گشته‌اند.

افکار عمومی در آمریکا به طور قاطع در برابر این درگیری موضع گرفته است. جنگ علیه ایران در همراهی با اسرائیل، برای آمریکاییان نیز پیامدهای اقتصادی داخلی شدیدی به همراه داشته که ملموس‌ترین آن‌ها افزایش چشمگیر قیمت سوخت بوده است.

بر اساس نظرسنجی‌های مداوم در بهار و اوایل تابستان ۲۰۲۶، حمایت عمومی از جنگ در سطح بسیار پایینی قرار دارد. این نارضایتی گسترده، زنگ خطر را برای حزب جمهوری‌خواه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر به صدا درآورده است.

برنامه‌ریزان سیاسی بیم آن دارند که خشم رای‌دهندگان از قیمت بنزین و درگیری‌های خارجی منجر به از دست رفتن کنترل کنگره توسط جمهوری‌خواهان شود؛ عاملی که باعث شد قانون‌گذارانی که پیش از این در برابر کاخ سفید سکوت می‌کردند، اکنون برای حفظ کرسی‌های خود، بر قدرت نظارتی کنگره پافشاری کنند.

تقریباً تمام نظرسنجی‌های معتبر یک نتیجه مشترک دارند: اکثریت آمریکایی‌ها از جنگ خسته شده‌اند. اشاره به چند نمونه از نظرسنجی‌های اخیر:

AP-NORC:

Reuters/Ipsos

Marist

CBS/YouGov

برداشت از رأی کنگره

رسانه‌های عمده در آمریکا رأی کنگره را صرفاً یک اقدام حقوقی نمی‌دانند؛ از دید مفسران این رأی بیش از هر چیز یک واکنش سیاسی به تغییر فضای افکار عمومی آمریکا است.

اگر در آغاز جنگ، مخالفت با ترامپ عمدتاً در میان دموکرات‌ها دیده می‌شد، اکنون شکاف به درون حزب جمهوری‌خواه نیز رسیده است.

گرایشی در افکار عمومی آمریکا هنوز ایران را گونه‌ای تهدید می‌داند، اما اکثریت فزاینده‌ای دیگر حاضر نیستند هزینه یک جنگ طولانی، پرهزینه و نامشخص را بپذیرند. به همین دلیل رأی کنگره بیش از آنکه درباره «ایران» باشد، درباره محدود کردن قدرت جنگی رئیس‌جمهور و بازتاب خستگی جامعه آمریکا از جنگ است.