به‌دلیل تسویه نشدن کالابرگ، فروشگاه‌ها پذیرش آن را متوقف می‌کنند

با گذشت حدود ۲۵ روز از انجام بخشی از خریدهای کالابرگی، بسیاری از فروشگاه‌های طرف قرارداد هنوز مطالبات خود را دریافت نکرده‌اند و به همین دلیل، پذیرش کالابرگ را متوقف کرده‌اند؛ رویدادی که دسترسی خانوارهای کم‌درآمد به کالاهای اساسی را بیش از پیش محدود کرده است.

در بررسی میدانی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، فروشندگان گفته‌اند کالاها را با سرمایه خود در اختیار خریداران قرار داده‌اند، اعتبار خرید نیز از حساب خانوارها کسر شده، اما دولت هنوز بهای کالاهای فروخته‌شده را به حساب آن‌ها واریز نکرده است.

دلیل عدم تسویه حساب کالابرگ الکترونیکی، تأمین نشدن منابع مالی و بودجه مورد نیاز از سوی دولت و تاخیر در واریز مطالبات به حساب فروشندگان است.

این وضعیت به‌ویژه برای فروشگاه‌های کوچک که سرمایه در گردش محدودی دارند، مشکلات جدی ایجاد کرده و توان آن‌ها برای تأمین دوباره کالا را کاهش داده است.

اگرچه یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بخشی از تأخیرها را ناشی از مغایرت اطلاعات بانکی و شماره شبای برخی فروشگاه‌ها عنوان کرده، اما او هم‌زمان گفته که تسویه مطالبات به زمان تأمین منابع مالی دولت نیز وابسته است و وزارت رفاه به‌محض وصول این منابع، پرداخت‌ها را انجام خواهد داد.

طرح کالابرگ الکترونیکی که از سال ۱۴۰۲ به‌عنوان مکمل یا جایگزین یارانه نقدی برای حمایت از دهک‌های کم‌درآمد آغاز شد، اعتبار خرید کالاهای اساسی را به‌صورت غیرنقدی در اختیار خانوارها قرار می‌دهد. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که تأمین نشدن بودجه مورد نیاز دولت، عامل اصلی تأخیر در پرداخت مطالبات فروشندگان و اختلال در اجرای این طرح شده است.

هم‌زمان با گزارش ایسنا، خبرگزاری کار ایران (ایلنا) نوشته است حتی در صورت تداوم اجرای کالابرگ، این طرح دیگر تأثیر گذشته را بر معیشت کارگران و خانوارهای کم‌درآمد ندارد.

مصطفی شریف، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، با اشاره به شکاف فزاینده میان درآمد و هزینه‌های زندگی، گفته است کالابرگ الکترونیکی عملاً به یارانه‌ای کم‌اثر تبدیل شده و افزایش قیمت کالاهای اساسی، اثر حمایتی آن را تا حد زیادی از بین برده است.

به‌گفته او، محدودیت منابع مالی دولت مهم‌ترین دلیل تعلل در افزایش اعتبار کالابرگ است و در شرایطی که دستمزدها با نرخ تورم همخوانی ندارد، قدرت خرید خانوارهای کارگری به‌طور مستمر کاهش می‌یابد.

او هشدار داده است که ادامه روند کنونی، فشار معیشتی بر اقشار کم‌درآمد را تشدید خواهد کرد و اگر دولت بخواهد حمایت‌های معیشتی را از طریق چاپ پول تأمین کند، نتیجه آن افزایش بیشتر تورم خواهد بود.

این اقتصاددان همچنین تأکید کرده است که سبد معیشت کارگران دیگر با ابزارهایی مانند کالابرگ ترمیم نمی‌شود و برای حمایت مؤثر از خانوارهای آسیب‌پذیر، دولت باید منابع مالی را از محل درآمدهای دهک‌های پردرآمد و نهادهای برخوردار تأمین و به اقشار کم‌درآمد منتقل کند؛ روشی که به‌گفته او، برخلاف تأمین مالی از طریق افزایش پایه پولی، آثار تورمی به‌همراه نخواهد داشت.