بسیاری از داروخانهها در آستانه تعطیلی قرار دارند
بدهی سنگین بیمهها، بحران نقدینگی، افزایش هزینههای جاری و تورم، داروخانههای ایران را به تعطیلی کشانده است. ادامه این وضعیت تأمین و دسترسی بیماران به دارو را دشوارتر میکند.
بخش جامعه
بسیاری از داروخانهها در آستانه تعطیلی قرار دارند ـ عکس از آرشیو
بهمن صبور، عضو انجمن داروسازان تهران جمعه ۶ شهریور در گفتوگو با خبرگزاری دولتی ایرنا از طلب بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومانی داروخانههای استان تهران از سازمانهای بیمهگر خبر داده و گفته است بسیاری از داروخانهها بهدلیل مشکلات مالی رو به تعطیلی هستند.
بهگفته او، حدود چهار هزار و ۳۰۰ داروخانه در استان تهران فعال هستند. اما تأخیر بیمهها در پرداخت مطالبات، همراه با افزایش هزینهها، بسیاری از این مراکز را با مشکلات جدی مالی مواجه کرده است.
صبور گفت داروخانهها آخرین حلقه زنجیره تأمین دارو هستند و اختلال مالی در آنها میتواند کل شبکه توزیع دارو را تحت فشار قرار دهد.
مطالبات ۷۷ همتی داروخانهها از بیمهها
شهرام کلانتری خاندانی، رئیس انجمن داروسازان ایران نیز در گفتوگو با خبرگزاری مهر میزان مطالبات داروخانهها از سازمانهای بیمهگر را تا مرداد ۱۴۰۵ حدود ۷۷ هزار میلیارد تومان (همت) اعلام کرده است.
بهگفته او، بیش از ۱۸ هزار داروخانه سرپایی بخش خصوصی در کشور فعالیت دارند. حدود ۸۰ درصد خدمات دارویی نیز از طریق همین داروخانهها ارائه میشود.
داروخانههای خصوصی با سازمانهای بیمهگر پایه، از جمله سازمان بیمه سلامت، تأمین اجتماعی و بیمه نیروهای مسلح، قرارداد دارند. تأخیر در پرداخت مطالبات، اما سرمایه داروخانهها را برای ماهها بلوکه کرده است.
کلانتری همچنین از برگشت خوردن حدود هشت همت چک داروخانهها خبر داده است. او این رقم را نشانه تشدید بحران نقدینگی در این بخش دانسته است.
سازمان تأمین اجتماعی بهتازگی از پرداخت ۳.۷ همت از مطالبات داروخانهها و مراکز درمانی خبر داد. حدود سه همت از این مبلغ به داروخانهها اختصاص داشته است.
این پرداخت در حالی انجام شده که حجم همکاری ماهانه داروخانهها با تأمین اجتماعی حدود ۱۲ همت است. بهگفته رئیس انجمن داروسازان ایران، داروخانهها نزدیک به هشت ماه از این سازمان طلب دارند.
نقدینگی داروخانهها در فشار
داروخانهها برای تأمین موجودی خود باید به شرکتهای پخش دارو پول پرداخت کنند. اما درآمد حاصل از نسخههای بیمهای ممکن است ماهها بعد به حساب آنها واریز شود. این فاصله، نقدینگی داروخانهها را کاهش داده است.
از سوی دیگر، شرکتهای پخش نیز بهدلیل مشکلات مالی، فروش اعتباری را محدود کردهاند و در بسیاری از موارد خواهان دریافت نقدی پول هستند.
در نتیجه، داروخانهای که مطالباتش نزد بیمهها باقی مانده است، برای خرید داروی جدید به نقدینگی نیاز دارد؛ اما منابع مالی آن در چرخه مطالبات بیمهای متوقف شده است.
این وضعیت در مواردی به کاهش موجودی داروخانهها و ناتوانی آنها در تأمین برخی داروهای خاص و کمیاب منجر شده است.
تورم و افزایش هزینههای جاری
افزایش هزینههای جاری نیز فشار بر داروخانهها را بیشتر کرده است.
اجارهبها، دستمزد کارکنان، هزینههای آب و برق، مالیات و سایر هزینههای عملیاتی افزایش یافتهاند. در مقابل، حاشیه سود بسیاری از اقلام دارویی محدود است و قیمتگذاری نیز در بخش مهمی از بازار به صورت دستوری انجام میشود.
صبور میگوید پرداخت مطالبات بیمهای پس از شش تا ۹ ماه، بهدلیل تورم، ارزش واقعی پول داروخانهها را کاهش میدهد.
به این ترتیب، مبلغی که چند ماه بعد به داروخانه پرداخت میشود، ممکن است دیگر برای خرید همان مقدار دارو کافی نباشد.
داروخانهها برای جبران این کمبود نقدینگی ممکن است به تسهیلات بانکی متوسل شوند. سود بالای این تسهیلات نیز هزینه فعالیت آنها را افزایش میدهد و حاشیه سود را کاهش میدهد.
در چنین شرایطی، برخی داروخانهها به سمت زیاندهی و تعطیلی حرکت میکنند.
مشکلات ارزی در زنجیره تأمین
مشکلات مالی تنها به داروخانهها محدود نیست.
تولیدکنندگان دارو نیز با مشکلات نقدینگی و تأخیر در تخصیص ارز مواجهاند. بخش قابل توجهی از مواد اولیه دارویی از خارج تأمین میشود و برخی داروهای تخصصی و مورد نیاز بیماران خاص نیز همچنان وارداتی هستند.
هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، تأخیر در تخصیص ارز را یکی از مشکلات اصلی صنعت دارو دانسته است.
بهگفته او، در سال ۱۴۰۴ حدود ۳.۵ میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی پیشبینی شده بود، اما تا پایان سال کمتر از نیمی از این منابع محقق شد.
احمدی میگوید فرآیند تأمین مواد اولیه تا تولید داروی نهایی ممکن است حدود شش ماه طول بکشد. بنابراین تأخیر در تأمین ارز میتواند با فاصله زمانی به کاهش تولید و کمبود دارو در بازار منجر شود.
او همچنین مشکلات واردات، تحریمها و اختلال در مسیرهای تأمین را از عوامل مؤثر بر وضعیت فعلی صنعت دارو دانسته است.
فشار مالی در سراسر زنجیره دارو
مشکلات نقدینگی داروخانهها میتواند به سایر بخشهای زنجیره دارو نیز منتقل شود.
وقتی داروخانه نتواند بدهی خود به شرکت پخش را پرداخت کند، شرکت توزیع نیز برای پرداخت مطالبات تولیدکنندگان و تأمینکنندگان با مشکل مواجه میشود.
احمدی گفته است سال گذشته حدود پنج هزار میلیارد تومان چک برگشتی داروخانهها نزد شرکتهای توزیع ثبت شده بود.
بهگفته او، این روند میتواند به صورت زنجیرهای ادامه پیدا کند و تولید و توزیع دارو را نیز تحت فشار قرار دهد.
کمبود برخی داروها ادامه دارد
در کنار مشکلات مالی، کمبود برخی داروها در ایران نیز همچنان ادامه دارد.
وحید شریعت، رئیس انجمن روانپزشکی ایران، از افزایش کمبود برخی داروهای اعصاب و روان خبر داده است. ونلافاکسین و برخی داروهای تزریقی طولانیاثر از جمله اقلامی هستند که بهگفته او به سختی در بازار پیدا میشوند.
شریعت مشکلات تأمین مواد اولیه، تخصیص ارز، افزایش هزینه تولید و اختلال در واردات و توزیع را از عوامل احتمالی کمبود دارو عنوان کرده است.
فعالان صنعت دارو درباره تداوم مشکلات مالی، ارزی و تأمین مواد اولیه هشدار دادهاند. بهگفته آنها، تأمین پایدار دارو نیازمند پرداخت بهموقع مطالبات بیمهها، تخصیص منظم ارز و تأمین نقدینگی در تمام حلقههای زنجیره دارو است.
نظرها
نظری وجود ندارد.