ایران در واکنش به حمله به جزیره لارک، پایگاه‌های آمریکایی در اردن را هدف قرار داد

شامگاه یکشنبه، ۸ شهریور ۱۴۰۵ / ۳۰ اوت ۲۰۲۶، ایران در واکنش به حمله آمریکا به جزیره لارک، پایگاه‌های مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اردن را هدف قرار داد.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) در شبکه ایکس نوشت نیروهای آمریکایی در واکنش به تهدید قریب‌الوقوع ناشی از نیروهای مین‌گذار سپاه، اقدام «محدود و دقیق» انجام دادند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به جزیره لارک در جنوب ایران، یک عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی علیه پایگاه‌های مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اردن انجام داده است.

بر اساس اطلاعیه شماره ۲ سپاه که خبرگزاری‌های ایران منتشر کرده‌اند، پایگاه‌های هوایی ملک حسین و الازرق در اردن اهداف این عملیات بوده‌اند. سپاه اعلام کرد زیرساخت‌های فنی و تعمیراتی و همچنین محل استقرار جنگنده‌های نیروهای «دشمن» در این حمله هدف قرار گرفته و خسارات سنگینی به آنها وارد شده است.

با این حال، یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت ایران چند موشک بالستیک به سوی یک پایگاه آمریکا در اردن شلیک کرده، اما این موشک‌ها به پایگاه‌های آمریکایی اصابت نکرده‌اند و گزارشی از خسارت یا تلفات در دست نیست.

خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از ارتش اردن گزارش داد که هشت موشک شلیک‌شده از سوی ایران توسط سامانه‌های پدافند هوایی اردن رهگیری شده‌اند.

هم‌زمان، ایرنا به نقل از شبکه العهد عراق از حمله به پایگاه موفق‌السلطی، محل استقرار نیروهای آمریکایی، خبر داد. این ادعا و میزان خسارات احتمالی آن تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده است.

پرس‌تی‌وی نیز به نقل از گزارش‌ها از شلیک موشک‌های ایران به سمت شناورهای آمریکایی در تنگه هرمز خبر داده است. جزئیات این حمله و احتمال اصابت موشک‌ها همچنان روشن نیست و تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده است.

حمله آمریکا به جزیره لارک

حمله ایران به اهداف آمریکایی در اردن ساعاتی پس از آن انجام شد که آمریکا شامگاه یکشنبه ۳۰ اوت ۲۰۲۶، حوالی ساعت هشت شب به وقت محلی، اهدافی را در جزیره لارک در جنوب ایران هدف قرار داد.

یک مقام آمریکایی به الجزیره گفت نیروهای آمریکایی دو سکوی پرتاب موشکی در لارک را هدف قرار داده‌اند؛ سکوهایی که به گفته واشنگتن برای شلیک راکت‌ها یا موشک‌های حامل مین‌های دریایی به سمت تنگه هرمز آماده شده بودند.

باراک راوید نیز در آکسیوس گزارش داد که ارتش آمریکا اهداف نظامی ایران در جزیره لارک را با هدف جلوگیری از استقرار مین‌های دریایی در تنگه هرمز هدف قرار داده است.

کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت نیروهای آمریکایی دو سکوی پرتاب ایرانی را هدف قرار دادند، زیرا نیروهای سپاه در حال آماده‌سازی برای شلیک موشک‌های حامل مین‌های دریایی به داخل تنگه هرمز مشاهده شده بودند. او افزود نیروهای آمریکایی منطقه را از نزدیک زیر نظر دارند و برای حفاظت از جریان آزاد تجارت در تنگه هرمز آماده باقی می‌مانند.

این حمله نخستین حمله آمریکا به خاک ایران از اواخر ژوئیه محسوب می‌شود؛ زمانی که دونالد ترامپ پس از دو هفته عملیات نظامی آمریکا در منطقه تنگه هرمز، دستور توقف عملیات را صادر کرد.

ترامپ پیش‌تر هشدار داده بود هر کشتی یا قایقی که اقدام به مین‌گذاری مجدد در تنگه هرمز کند، «بلافاصله و به‌صورت سیستماتیک» منهدم خواهد شد. او همچنین از اجرای سیاست «تحمل صفر» در قبال مین‌گذاری در این آبراه خبر داده بود.

ارتش آمریکا هفته گذشته اعلام کرده بود عملیات پاکسازی مین‌ها از مسیر اصلی کشتیرانی در تنگه هرمز را به پایان رسانده است.

واکنش ایران به حمله لارک

سپاه پاسداران حمله آمریکا به جزیره لارک را تأیید کرد و گفت این حمله به کشته و زخمی شدن شماری از نیروها و شهروندان ایرانی منجر شده است. خبرگزاری فارس نیز از کشته و زخمی شدن شماری از نیروهای ایرانی در این حمله خبر داد، اما تعداد آنها را اعلام نکرد.

سپاه در واکنش به حمله آمریکا اعلام کرد «تنبیه متجاوز پاسخ داده خواهد شد» و آمریکا در «هر دو عرصه اقتصادی و نظامی» پیامد اقدامات خود را خواهد پرداخت.

سردار محبی، سخنگوی سپاه، نیز بر همین موضع تأکید کرد و گفت دشمن در هر دو عرصه اقتصادی و نظامی پیامد اقدامات خود را خواهد پرداخت. سپاه همچنین آمریکا را به تلاش برای تضعیف ثبات داخلی ایران از طریق جنگ روانی متهم کرد.

سپاه در بیانیه خود تأکید کرد که «تجاوز و جنایت» نمی‌تواند تلاش برای تضعیف کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را متوقف کند و هر حمله‌ای با پاسخی «ویرانگرتر» مواجه خواهد شد.

اهمیت پرتابه‌ها و موشک‌های مورد استفاده

خبرنگار صداوسیما گزارش داد موشک‌های مورد استفاده ایران در عملیات بامداد علیه اردن از نوع بالستیک سوخت جامد خیبرشکن بوده‌اند.

خیبرشکن یک موشک دوربرد است که برای واکنش سریع طراحی شده است. سوخت جامد به این معناست که برخلاف برخی موشک‌ها، لازم نیست پیش از شلیک سوخت‌گیری شود و در نتیجه می‌تواند سریع‌تر آماده استفاده باشد. همچنین ایران می‌تواند آن را با سکوی پرتاب متحرک جابه‌جا کند که پیدا کردن محل دقیق استقرار آن را دشوارتر می‌کند. ایران همچنین مدعی است که این موشک قابلیت مانور دارد که در صورت صحت، می‌تواند رهگیری آن را دشوارتر کند. در مجموع، اهمیت خیبرشکن بیشتر به ترکیب سرعت آماده‌سازی، تحرک و برد آن مربوط است.

در سوی مقابل، الجزیره گزارش داده است که آمریکا در حمله به جزیره لارک دو سکوی پرتاب متعلق به سپاه را هدف قرار داده است. به گفته واشنگتن، این سکوها برای شلیک موشک‌هایی آماده می‌شدند که قابلیت استفاده در عملیات مین‌گذاری دریایی در تنگه هرمز را دارند.

دیوید دِروشز، مدیر پیشین امور شبه‌جزیره عربستان در وزارت دفاع آمریکا، در گفت‌وگو با الجزیره گفت دقت حملات آمریکا می‌تواند نشان‌دهنده آن باشد که واشنگتن به ادعای خود درباره مشاهده استقرار موشک‌های دارای قابلیت مین‌گذاری دریایی استناد کرده است.

او همچنین احتمال استفاده از سامانه فجر-۵ را مطرح کرد؛ سامانه‌ای راکتی با کالیبر ۳۳۳ میلی‌متر و برد گزارش‌شده حدود ۷۵ کیلومتر. به گفته این تحلیلگر، چنین سامانه‌ای می‌تواند مسیر جنوبی تنگه هرمز، در نزدیکی آب‌های عمان، را تحت تأثیر قرار دهد؛ مسیری که برخی کشتی‌ها برای دوری از حملات ایران به کشتیرانی از آن استفاده می‌کنند.

دِروشز هشدار داد توانایی احتمالی ایران برای مین‌گذاری در این منطقه می‌تواند مسیر جنوبی تنگه هرمز را نیز با اختلال جدی مواجه کند.

افزایش خطر گسترش دوباره درگیری

تبادل حملات اخیر را می‌توان یکی از جدی‌ترین تشدیدهای درگیری مستقیم میان ایران و آمریکا از اواخر ژوئیه دانست؛ تحولی که خطر گسترش دوباره رویارویی نظامی میان دو طرف را افزایش داده است.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که واشنگتن هم‌زمان با فشار نظامی، در تلاش برای افزایش فشار اقتصادی بر تهران است و جنگ آمریکا با ایران وارد هفتمین ماه خود شده است.

در هفته‌های اخیر، آمریکا مدعی شده کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و نفت با حفاظت نیروهای نظامی آمریکا از این آبراه عبور کرده‌ است. با این حال، گزارش‌ها از ادامه حملات تقریباً روزانه به کشتی‌ها در تنگه هرمز حکایت دارد و ایران همچنان تأکید می‌کند که این آبراه بسته است.

تشدید دوباره درگیری میان ایران و آمریکا بر بازار جهانی نفت نیز تأثیر گذاشته است. بر اساس اطلاعات موجود، قیمت نفت برنت به ۹۰٫۳۱ دلار و قیمت نفت وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) به ۸۵٫۴۴ دلار در هر بشکه رسیده است. الجزیره نیز گزارش داد که پس از انتشار خبر حمله آمریکا به جزیره لارک، قیمت نفت بیش از دو درصد افزایش یافته است.