کاهش ۵۰۰ میلیون دلاری ارز دارو؛ کمبود ۸۰۰ قلم و افزایش ۱۵۰ درصدی قیمت‌ها

علی احمدی، رئیس روابط عمومی انجمن داروسازان، گفت ارز اختصاص‌یافته به حوزه دارو در سال جاری سه میلیارد دلار تعیین شده است؛ این رقم سال گذشته ۳,۵ میلیارد دلار بود.

به گفته احمدی، از این سه میلیارد دلار، یک‌ونیم میلیارد دلار به تجهیزات و شیرخشک و یک‌ونیم میلیارد دلار به دارو و مواد اولیه اختصاص دارد. از سهم دارو و مواد اولیه نیز حدود ۴۰۰ میلیون دلار بابت تعهدات سال گذشته مصرف شده و در نتیجه حدود ۱,۱ میلیارد دلار برای سال جاری باقی می‌ماند.

او گفت نیاز اعلام‌شده سازمان غذا و دارو برای دارو و مواد اولیه در سال جاری ۲,۲ میلیارد دلار بوده است؛ به این ترتیب، منابع باقی‌مانده حدود نیمی از نیاز اعلام‌شده را پوشش می‌دهد.

احمدی همچنین از حذف ارز ترجیحی سه گروه دارویی خبر داد و گفت ارز داروهای بدون نسخه، داروهای غیرمزمن و ارزان‌قیمت و داروهای تولیدشده تحت لیسانس حذف شده است. به‌گفته او، ارز ترجیحی اکنون عمدتاً به برخی داروهای خاص، حیاتی، کمیاب و داروهای مورد استفاده بیماران مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج اختصاص دارد.

رئیس روابط عمومی انجمن داروسازان میزان حذف ارز ترجیحی را به‌صورت تقریبی ۸۰ درصد اعلام کرد. او گفت افزایش نرخ ارز مورد استفاده برای تأمین مواد اولیه، در کنار سایر هزینه‌های تولید، موجب افزایش قیمت دارو شده است.

به‌گفته احمدی، قیمت برخی داروها ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته، اما در برخی اقلام افزایش قیمت به ۱۳۰ تا ۱۵۰ درصد رسیده است. او افزایش هزینه حمل‌ونقل و لجستیک و انتقال دارو از مسیرهای زمینی یا هوایی در پی اختلال در مسیرهای دریایی را نیز از عوامل افزایش هزینه‌ها دانست.

همزمان، مشکلات مالی داروخانه‌ها نیز تشدید شده است. احمدی بدهی چند سازمان بیمه‌گر و سازمان هدفمندی به داروخانه‌ها را تا پایان مردادماه حدود ۷۷ هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت بیش از ۸ هزار میلیارد تومان از چک‌های داروخانه‌ها نیز در این مدت برگشت خورده است.

او همچنین گفت پرداخت از جیب مردم برای دارو حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که در کنار افزایش قیمت‌ها فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد کرده است.

در بخش تأمین دارو نیز احمدی از کمبود حدود ۸۰۰ قلم دارو با احتساب اقلام ژنریک و برند خبر داد. به‌گفته او، از حدود ۸۰۰ قلم داروی حیاتی، نزدیک به ۹۰ قلم با کسری مواجه‌اند و در میان سایر داروهای تولید داخل نیز حدود ۴۰۰ قلم کمبود وجود دارد.

احمدی مشکل انتقال ارز و وارد نشدن برخی مواد اولیه را از دیگر عوامل کمبود دارو دانست و گفت ممکن است ارز وجود داشته باشد، اما امکان انتقال آن فراهم نباشد. او همچنین مدعی شد بانکی در اروپا که برای نقل‌وانتقال ارز مورد استفاده قرار می‌گرفت، حدود شش ماه است تعطیل شده است.

رئیس روابط عمومی انجمن داروسازان با اشاره به تحریم‌های بانکی گفت: «می‌گویند دارو تحریم نیست، ولی عملاً تحریم است.» به گفته او، حتی در صورت تحریم نبودن مستقیم دارو، اختلال در انتقال ارز می‌تواند خرید و واردات دارو و مواد اولیه را مختل کند.

احمدی همچنین گفت امسال برای نخستین بار طی چند سال اخیر واکسن آنفلوآنزا وارد نشده است و تولید داخلی این واکسن نیز «صفر» است.

در مقابل، محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، گزارش‌ها درباره «تغییرات ارزی» دارو را شایعه مطرح‌شده در فضای مجازی خوانده است. کاهش منابع ارزی، حذف ارز ترجیحی برخی گروه‌های دارویی، افزایش هزینه تولید و مشکلات انتقال ارز، همزمان با افزایش مطالبات داروخانه‌ها از بیمه‌ها، به یکی از چالش‌های اصلی بازار دارو تبدیل شده است.