آمار رسمی: کاهش ۲۵ درصدی تجارت ایران در ۵ ماهه نخست امسال

معاون سازمان توسعه تجارت ایران از کاهش حدود ۲۵ درصدی تجارت کشور در پنج ماه نخست سال خبر داد و گفت این کاهش هم در صادرات و هم در واردات رخ داده است.

امیر روشن‌بخش قنبری، معاون سازمان توسعه تجارت ایران، در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران (ایلنا) درباره تأثیر بسته‌شدن مقطعی برخی مرزها، از جمله مرزهای ایران و عراق، بر تجارت کشور گفت: «اصلی‌ترین موضوع حال حاضر تجارت ما بحث کریدورهای تجاری و ارسال و دریافت کالاست.»

او افزود: «ظرفیت ارسال کالا کاهش پیدا کرده، به موازات آن ظرفیت‌های مربوط به تجارت هم کاهش پیدا کرده است.» به‌گفته قنبری، آمار گمرک نیز نشان می‌دهد که تجارت ایران در پنج ماه نخست امسال حدود ۲۵ درصد در هر دو بخش واردات و صادرات کاهش داشته است.

قنبری جنگ و تحولات سیاسی کنونی را از عوامل مؤثر بر توسعه کریدورهای تجاری ایران دانست و گفت شایعات درباره بسته‌شدن مسیر ریلی با قزاقستان و ترکمنستان و همچنین بسته‌شدن مقطعی مرزهای شلمچه و چذابه، از جمله عواملی هستند که بر حجم تجارت کشور اثر گذاشته‌اند.

او تأکید کرد که برای تداوم تجارت باید به سمت مسیرهای تجاری پایدار حرکت کرد و گفت موضوع کریدورهای تجاری اکنون در اولویت دیپلماسی تجاری کشور قرار دارد.

معاون سازمان توسعه تجارت همچنین از افزایش هزینه حمل کالا خبر داد و گفت دولت باید با استفاده از سازوکارهای تشویقی، بخشی از این افزایش هزینه را جبران کند. به گفته او، بخشی از منابع حاصل از عوارض صادرات کالاهای خام و نیمه‌خام و همچنین سازوکار بازگشت ارز می‌تواند برای جبران هزینه حمل کالاهای صادراتی مورد استفاده قرار گیرد.

قنبری یکی دیگر از راهکارهای کوتاه‌مدت برای جلوگیری از کاهش تجارت را تغییر اولویت‌های صادراتی عنوان کرد. به‌گفته او، باید کالاهایی در اولویت صادرات قرار گیرند که ارزش بیشتری نسبت به وزن خود دارند تا درآمد ارزی بیشتری برای کشور ایجاد شود.

او درباره توقف کامیون‌ها در برخی مرزهای کشور، از جمله بازرگان، گفت ظرفیت پذیرش کالا در کشورهای مقصد محدود است. به‌گفته قنبری، در شرایطی که روزانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ کامیون از برخی مرزها عبور می‌کردند، اکنون در مواردی تعداد کامیون‌های منتظر در مرز به حدود هزار و ۲۰۰ دستگاه رسیده است.

معاون سازمان توسعه تجارت با اشاره به افزایش حجم بار در مرزهای زمینی گفت این مرزها ظرفیت پذیرش چنین حجمی از کالا را ندارند. او توضیح داد که بخشی از بارهایی که پیش‌تر از بنادر جنوبی کشور خارج می‌شدند، اکنون به مسیرهای زمینی منتقل شده‌اند و این تغییر فشار زیادی بر مرزهای زمینی وارد کرده است.

کاهش تجارت خارجی در شرایطی رخ داده که اقتصاد ایران نیز در بهار امسال با افت تولید مواجه شده است. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تولید ناخالص داخلی ایران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته با احتساب نفت ۱۰,۱ درصد و بدون نفت ۴,۶ درصد کاهش یافته است.

در همین دوره، گروه صنایع و معادن ۱۴,۷ درصد و بخش خدمات ۴,۸ درصد کاهش داشته‌اند، در حالی که بخش کشاورزی با رشد ۲,۳ درصدی همراه بوده است.

مجموع این آمارها از هم‌زمانی افت تجارت خارجی، اختلال در حمل‌ونقل کالا و کاهش فعالیت بخش‌های مهم اقتصاد ایران در نخستین ماه‌های سال ۱۴۰۵ حکایت دارد.