ترامپ دیدار مقامهای ایرانی و آمریکایی را تأیید کرد
بحران تنگه هرمز به محور اصلی رایزنیهای آمریکا، ایران و کشورهای منطقه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل تبدیل شده است. در نیویورک، در کنار تهدیدهای شدید دونالد ترامپ، تلاشهایی برای بازگرداندن تهران و واشنگتن به مسیر مذاکره جریان دارد؛ فرانسه و قطر نیز بر راه حل دیپلماتیک و ضرورت بازگشایی مسیرهای کشتیرانی تأکید کردهاند.
بخش خبر
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حاشیه هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، در نشست چندجانبه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و دیگر کشورهای منطقه سخنرانی میکند. در این نشست، علی الزیدی، نخستوزیر عراق، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، عبدالله دوم، پادشاه اردن، شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، و احمد الشرع، رئیسجمهوری سوریه، نیز حضور داشتند ـ ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که مقامهای آمریکایی و ایرانی در حاشیه نشست سالانه رهبران جهان در مجمع عمومی سازمان ملل با یکدیگر دیدار کردهاند؛ اقدامی غیرمنتظره که تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی تهدید کرد اگر توافقی برای پایاندادن به جنگ حاصل نشود، ممکن است جمهوری اسلامی را «نابود کند».
ترامپ به خبرنگاران گفت استیو ویتکاف، فرستاده ارشد آمریکا، و جرد کوشنر، فرستاده ویژه و از مشاوران ارشد او، همراه با مقامهای ایرانی حدود سه ساعت مذاکره کردهاند. رئیسجمهوری آمریکا درباره چگونگی انجام مذاکرات و محتوای دقیق آن توضیح چندانی نداد، اما درباره این دیدار گفت: «این یک دیدار بسیار خوب بود.»
ترامپ بعداً درباره سطح هیئت ایرانی افزود: «آنها در بالاترین سطح نبودند، اما همین هم قدمی است.»
در اظهارنظری دیگر ترامپ گفت گفتوگوها ادامه دارد و افزود: «فکر میکنم در نهایت یک توافق حاصل خواهد شد.»
او همچون بارهای قبل تکرار کرد: «آنها میخواهند با ما صحبت کنند. آنها حتی امروز هم با ما صحبت کردهاند و این رابطه در حال شکلگرفتن است.»
ترامپ در عین حال تأکید کرد که آمریکا اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند و گفت ایرانیها نیز این موضع آمریکا را درک میکنند.
ویتکاف نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم انجام شده و میانجیها در طول روز میان هیئتهای آمریکایی و ایرانی رفتوآمد کردهاند. او گفت امیدوار است این تلاش «سازنده و امیدوارکننده» باشد.
این تماس اگر درست باشد پس از ماهها رکود در ارتباطات ایران و آمریکا صورت گرفته است. آتشبس کوتاهمدتی که در تابستان با میانجیگری برقرار شده بود، از هم پاشید و بعد نیز مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی در دوحه مذاکرات غیرمستقیم انجام دادند.
گزارشهای منتشرشده درباره مذاکرات نیویورک حاکی است که مسئله تنگه هرمز در مرکز گفتوگوها قرار داشته است. بر اساس گزارشها، ایران خواهان پایان محاصره دریایی، آزادشدن داراییهای مسدودشده خود و پایان جنگ در همه جبهههاست و در مقابل، درباره امکان بازگشایی تنگه هرمز گفتوگو شده است.
دیدار ترامپ با سران کشورهای عربی خلیج فارس، ترکیه و اردن
ترامپ روز سهشنبه همچنین با رهبران و مقامهای ارشد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس ــ بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی ــ و همچنین ترکیه و اردن دیدار کرد تا درباره مسیر پیشرو در جنگ ایران گفتوگو کند.
این دیدار در شرایطی انجام شد که کشورهای عرب منطقه، در کنار نگرانی درباره جنگ، با پیامدهای مستقیم اختلال در کشتیرانی و انرژی نیز روبهرو هستند.
ترامپ در این دیدار نیز درباره مذاکرات با ایران گفت: «استیو و جرد امروز دیداری بسیار سازنده با میانجیهای ایرانی داشتند. بهنظر میرسد هر دو طرف برای رسیدن به توافق عجله دارند. ببینیم چه پیش میآید.»
او درباره وضعیت ایران و امکان توافق نیز گفت: «ما ضربه سختی به آنها زدیم. اقتصادشان واقعاً در وضعیت بسیار بدی است و امیدوارم کاری انجام دهند که به نفع مردمشان باشد. فکر میکنم همین کار را خواهند کرد. گزینه دیگر برای هیچکس قابل قبول نیست.»
ترامپ سپس با اشاره به تنگه هرمز گفت: «نیروی دریایی آمریکا مینهای ایرانی را از مسیر تنگه هرمز پاک کرده و اکنون در حال تسهیل ازسرگیری جریان نفت هستیم. بیش از یک میلیارد بشکه نفت را از خلیج اسکورت کردهایم و هر شب ۲۵ تا ۳۰ کشتی را از تنگه خارج میکنیم.»
این در حالی است که بر اساس دادههای اولیه کپلر، شرکت بینالمللی ارائهدهنده داده و تحلیل بازارهای کالا و ردیابی کشتیها، روز سهشنبه تنها سه کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ این رقم در روز قبل چهار کشتی و میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۵ کشتی بود. هر سه کشتی در حال خروج از تنگه بودند.
روبیو: ترامپ حاضر است با پزشکیان دیدار کند
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ساعاتی پیش از اعلام خبر دیدار هیئتهای دو کشور گفت ترامپ برای دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در صورت حضور او در نیویورک برای نشست مجمع عمومی، آمادگی دارد.
روبیو در مصاحبه با شبکه انبیسی گفت: «این رئیسجمهوری است که در بیشتر موارد با هر کسی دیدار خواهد کرد، زیرا معتقد است اگر قرار باشد مشکلات را حل کنید، تعامل با افراد اهمیت دارد.»
او بلافاصله افزود که دیدار با یک طرف به معنای توافق با او نیست، اما برای حل مشکلات، گفتوگو و تعامل ضروری است.
توافق امنیتی جدید آمریکا، دانمارک و گرینلند
ترامپ پس از سخنرانی خود، در حاشیه مجمع عمومی با مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، و ینس-فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، دیدار کرد و توافق امنیتی جدیدی را امضا کرد.
این توافق هفته گذشته اعلام شده بود و پس از آن شکل گرفت که ترامپ بارها تهدید کرده بود در صورت لزوم، حتی با استفاده از نیروی نظامی، «گرینلند را تصاحب خواهد کرد»؛ گرینلندی که همچنان بخشی از قلمرو پادشاهی دانمارک و در نتیجه متعلق به یکی از اعضای ناتو است.
ترامپ روز سهشنبه گفت آمریکا بلافاصله روند افزایش حضور نظامی خود در گرینلند را آغاز خواهد کرد و از جمله از ساخت «دو پایگاه نظامی بسیار بزرگ» سخن گفت.
با وجود این توافق، گرینلند همچنان قلمرو دانمارک باقی خواهد ماند.
ترامپ همچنین در حاشیه مجمع عمومی با دلسی رودریگز، رئیسجمهوری موقت ونزوئلا، دیدار و گفتوگو کرد.
دیدار ترامپ و رودریگز در یک مراسم شام در شامگاه سهشنبه، نخستین ملاقات آنها از زمان صدور دستور ترامپ برای عملیات دستگیری نیکولاس مادورو در ژانویه بود. مادورو در جریان این عملیات از قدرت برکنار و به نیویورک منتقل شد تا با اتهامات فدرال مرتبط با «تروریسم مواد مخدر» و قاچاق مواد مخدر روبهرو شود. وکلای مادورو به اقدام نظامی آمریکا که به دستگیری او انجامید اعتراض کردهاند.
مکرون: تغییر رژیم با بمباران امکانپذیر نیست
در همین حال، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در مصاحبهای با شبکه ایبیسی نیوز گفت فرانسه خواهان رویارویی با هیچ کشوری نیست، اما آماده است برای حفاظت از برخی ظرفیتها و فراهمکردن امکان عبور کشتیها از تنگه هرمز، مشارکت بیشتری داشته باشد.
مکرون گفت: «من نمیخواهم با هیچ کشوری وارد رویارویی شوم، اما آمادهایم مشارکت بیشتری داشته باشیم تا از برخی ظرفیتها حفاظت کنیم و امکان این عبور [از تنگه هرمز] را فراهم کنیم.»
او گفت «هدف اصلی» دیدارش با ترامپ، پیدا کردن «توافق درست برای باز کردن» تنگه هرمز و مقابله با بحران فزاینده جهانی انرژی بوده است.
رئیسجمهوری فرانسه در عین حال از تصمیم آمریکا برای آغاز جنگ انتقاد کرد و گفت: «تغییر رژیم از طریق بمباران یک کشور چیزی نیست که من آن را عملی بدانم.»
مکرون افزود: «این کار جواب نمیدهد و ما در دهههای گذشته چند بار این اشتباه را مرتکب شدهایم.»
او درباره تصمیم فرانسه برای نپیوستن به عملیات نظامی آمریکا نیز گفت: «وقتی میخواهید با مردم وارد تعامل شوید، با آنها راهبرد تعیین میکنید و پیش از آغاز جنگ از آنها میپرسید. ما تصمیم گرفتیم به این جنگ نپیوندیم، زیرا معتقد بودیم ــ و هنوز هم معتقدم ــ که این گزینه درستی نبود.»
مکرون بدین ترتیب بر این موضع تأکید کرد که بحران ایران باید از مسیر مذاکره و دیپلماسی حل شود و تغییر حکومت از طریق حملات هوایی را راهحل قابل اتکایی نمیداند.
عراقچی: اروپا دچار «استاندارد دوگانه» است
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با تام دِ بروین، وزیر امور خارجه هلند، دیدار کرد.
بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی عراقچی، او در این دیدار بهشدت از آنچه «استانداردهای دوگانه کشورهای اروپایی» در قبال تحولات منطقه خواند، انتقاد کرد.
عراقچی بهطور مشخص سکوت و مماشات کشورهای اروپایی در برابر آنچه ایران «اقدامات تجاوزکارانه و جنایات» آمریکا و اسرائیل علیه ایران میداند، مورد انتقاد قرار داد.
در بیانیه منتشرشده از سوی طرف ایرانی به نقل از عراقچی آمده است: «کشورهای اروپایی نمیتوانند از یک سو مدعی دفاع از حاکمیت قانون و حقوق بشر باشند و از سوی دیگر در برابر تجاوز آشکار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیتفاوت بمانند یا حتی از آن حمایت کنند.»
در مقابل، دِ بروین بر اهمیت دیپلماسی تأکید کرد و دیدگاه کشورش درباره تحولات جاری منطقه و روابط و تعاملات میان ایران و اروپا را تشریح کرد.
قطر: دیپلماسی تنها راه خروج از این وضعیت است
قطر نیز که در ماههای گذشته نقش میانجی میان ایران و آمریکا را بر عهده داشته، بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک تأکید کرد.
مجید الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، در گفتوگو با الجزیره گفت رهبران قطر با دونالد ترامپ دیدار کردهاند و تأکید کرد که پیامدهای جنگ ایران، جنگ غزه، وضعیت کرانه باختری و آنچه در سراسر منطقه روی میدهد، اکنون در سطح بینالمللی احساس میشود.
او هشدار داد: «پیامدهای این وضعیت فقط ادامه خواهد یافت و گستردهتر خواهد شد.»
الانصاری گفت: «ما به دیپلماسی باور داریم و معتقدیم هیچ جایگزینی برای دیپلماسی وجود ندارد و نمیتوانیم اجازه دهیم دیپلماسی شکست بخورد.»
او با تأکید کرد بر اینکه قطر به میانچیگری خود ادامه میدهد، گفت: «قطر با همه طرفهای درگیر در تماس بوده است، اگرچه در جریان این جنگ هدف حملات قرار گرفت. اما این مسئله باعث نشد از دیپلماسی رویگردان شویم یا نقش خود را بهعنوان میانجی رها کنیم.»
الانصاری گفت قطر با کشورهای منطقه، از جمله پاکستان، عمان و دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس، همکاری میکند تا راهی برای یک راهحل صلحآمیز و دیپلماتیک پیدا شود.
او افزود: «ما کارمان را متوقف نکردهایم، اگرچه با عقبگردهای زیادی روبهرو بودهایم... اما معتقدیم این هفته فرصتی بود که بتوانیم بحثها را بیشتر پیش ببریم.»
سخنگوی وزارت خارجه قطر همچنین گفت کشورش از میزبانی دیدار میان طرفهای درگیر و مشاهده دوباره تعامل آنها خرسند است.
او در پایان گفت تمرکز قطر همچنان بر حفظ خطوط ارتباطی، ادامه تبادل نظر و شنیدن دیدگاههای هر دو طرف است؛ ضمن اینکه نگرانیهای امنیتی نه فقط ایران و آمریکا، بلکه همه کشورهای خلیج فارس و کشورهای دیگری که از این بحران تأثیر میپذیرند باید مورد توجه قرار گیرد.
نظرها
نظری وجود ندارد.