پزشکیان در سازمان ملل: «سر فرود نمیآوریم»، اما برای مذاکره بدون تهدید آمادهایم
مسعود پزشکیان، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، تحریمها، برنامه هستهای و وضعیت غزه را محور سخنانش قرار داد و در واکنش مستقیم به اظهارات روز گذشته دونالد ترامپ گفت تهران برای «گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره» آماده است، اما زبان تهدید و فشار را نمیپذیرد. در پشت صحنه نشست نیویورک، تماسهای غیرمستقیم ایران و آمریکا برای یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ادامه دارد.
بخش خبر
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مقر این سازمان در نیویورک ـ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران چهارشنبه یکم مهر / ۲۳ سپتامبر در سخنرانی خود در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل ، بخشی از سخنان خود را به پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا اختصاص داد؛ سخنانی که یک روز پیشتر ایران را بهشدت هدف قرار داده بود و در آن، ترامپ از امکان «نابود کردن» جمهوری اسلامی در صورت نرسیدن به توافق سخن گفته بود.
همزمان با سخنان پزشکیان، هیئت آمریکایی سالن مجمع عمومی را ترک کرد.
پزشکیان در پاسخ گفت ایرانیها «قربانی تروریسم» بودهاند و جمهوری اسلامی آغازگر جنگ نبوده است. او با اشاره به حمله آمریکا به مدرسه شجره طیبه در میناب که در آن از جمله ۱۲۰دانشآموز ۶ تا ۱۳ ساله کشته شدند، گفت: «من از ایرانی میآیم که مدرسهای را بمباران کردند» و افزود که کودکان در حملاتی با سلاحهای آمریکایی و اسرائیلی کشته شدهاند.
پزشکیان همچنین کتابچهای از تصاویر کشتهشدگان و نیز تصویری از علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی را که اسفندماه گذشته در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد، پشت تریبون سخنرانی به شرکتکنندگان نشان داد.
او گفت ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل با «تمام توان» از خود دفاع کرده، اما مدعی شد که نیروهای ایرانی جمعیت غیرنظامی را هدف قرار ندادهاند. پزشکیان افزود که دانشگاهها، مراکز درمانی، مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای ایران هدف حمله قرار گرفتهاند و این اقدامات مغایر با حقوق بینالملل هستند.
«بمب اتم در اسرائیل است، اما بازرسها در ایران»
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش گفت ایران طی دو قرن گذشته به هیچ کشوری حمله نکرده و قدرت نظامی خود را برای «دفاع» میخواهد، نه برای سلطه بر کشورهای دیگر.
او گفت: «ما امنیت خود را در ناامنی دیگران جستوجو نمیکنیم» و افزود که سامانههای دفاعی ایران بهگونهای ساخته شدهاند که «هیچکس تصور نکند بمباران شهرهای ایران بیپاسخ خواهد ماند».
رئیسجمهوری ایران همچنین در دفاع از برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت تهران بهدنبال سلاح هستهای نیست، اما از حق خود برای استفاده صلحآمیز از فنآوری هستهای نیز صرفنظر نخواهد کرد.
او گفت: «ما بهروشنی میگوییم: نه سلاح هستهای و نه محدودیت برای فنآوری هستهای صلحآمیز.»
پزشکیان در ادامه، تحریمهای آمریکا را عامل فشار بر اقشار فقیر و بیماران دانست و گفت این تحریمها بیش از همه به مردم عادی آسیب میزنند.
او همچنین با اشاره به اسرائیل گفت در حالی که اسرائیل سلاح هستهای در اختیار دارد و عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیست، بازرسیهای بینالمللی متوجه ایران است. پزشکیان گفت: «بمب اتم در اسرائیل است، اما بازرسها در ایران. اسرائیل میکُشد، ولی ایران تحریم میشود.»
غزه و تنگه هرمز
بخش دیگری از سخنرانی پزشکیان به غزه اختصاص داشت. او وضعیت فلسطینیها را «زخمی باز بر وجدان جامعه جهانی» خواند و غزه را نماد شکست سازوکارهای بینالمللی در جلوگیری از رنج غیرنظامیان دانست.
او گفت تا زمانی که «اشغال، تجاوز و بیعدالتی» ادامه داشته باشد، مقاومت نیز ادامه خواهد داشت و افزود که مقاومت را نمیتوان با بمباران و محاصره از میان برد.
پزشکیان درباره تنگه هرمز نیز گفت ایران نمیتواند بپذیرد برخی کشورها از این تنگه برای منافع خود استفاده کنند و همزمان همان آبراه را برای اعمال فشار علیه ایران به کار بگیرند. او هشدار داد که گسترش جنگ به امنیت بیشتر منجر نخواهد شد.
اهمیت هرمز در شرایط کنونی تنها سیاسی نیست. پیش از جنگ، حدود یکپنجم نفت معاملهشده جهان از این آبراه عبور میکرد و کاهش شدید رفتوآمد کشتیهای تجاری، بازار انرژی و کشتیرانی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. روز چهارشنبه نیز یک کشتی تجاری در هرمز هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت که به کشته شدن یک ملوان و زخمی شدن یک نفر دیگر انجامید.
تأکید بر مذاکره؛ اما بدون «زبان زور»
با وجود لحن تند بخشهایی از سخنرانی پزشکیان، او سخنان خود را با پیامی درباره امکان دیپلماسی پایان داد و خطاب به ترامپ گفت: «مقاومت مردم ایران در برابر تحریمها، فشار بیشتر و زورگویی افزایش خواهد یافت. ما هرگز سر فرود نمیآوریم. ما برای گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره آمادهایم؛ بدون پذیرش زبان زور.»
این موضع در شرایطی مطرح شد که همزمان با حضور سران کشورها در نیویورک، تلاشهای دیپلماتیک برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیری ایران و آمریکا شدت گرفته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقامهای ایرانی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، جرد کوشنر، داماد ترامپ در حاشیه نشست مجمع عمومی حدود سه ساعت گفتوگوی غیرمستقیم داشتند؛ این تماس با میانجیگری قطر انجام شد و عباس عراقچی، وزیر خاریجه ایران نیز در آن حضور داشت. دونالد ترامپ این دیدار را «بسیار خوب» توصیف کرده و گفته است دیدار دیگری نیز ممکن است در آینده نزدیک انجام شود.
همزمان، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است تهران در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محاصره بنادر ایران، آمادگی دارد تنگه هرمز را ظرف یک هفته بازگشایی کند. این موضع نسبت به شروط سختتری که مقامهای ایرانی پیشتر برای پایان درگیری مطرح کرده بودند، انعطاف بیشتری نشان میدهد؛ هرچند گزارشها حاکی از اختلاف نظر در داخل ایران درباره جزئیات این پیشنهاد است.
کشورهای عربی منطقه نیز برای برقراری تماس میان تهران و واشنگتن تلاش کردهاند. گزارشها از میانجیگری کشورهای خلیج فارس برای ایجاد زمینه دیدار مقامهای ارشد ایران و آمریکا در نیویورک حکایت دارد.
روبیو: توافق با ایران به زمان طولانی نیاز دارد
در حالی که تماسهای دیپلماتیک ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر از سر گرفته شده، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گفت مذاکرات روز گذشته درباره ایران «عمدتاً به تبادل ایدهها و پیامها اختصاص داشته» و دستیابی به هرگونه توافق با تهران، برخلاف توافقهای کوتاهمدت، «به یک روند طولانی نیاز دارد».
او در عین حال گزینه نظامی را از روی میز خارج نکرد و درباره تنگه هرمز گفت بخش جنوبی این آبراه همچنان باز است. روبیو همچنین با اشاره به گروههای مسلح متحد ایران در منطقه، آنها را تهدیدی برای امنیت و حاکمیت کشورهای منطقه دانست و گفت آمریکا و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس درباره ضرورت باز ماندن تنگه هرمز اتفاق نظر دارند.
در مقابل، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، درباره تماسهای انجامشده در نیویورک گفت ارتباط با طرف آمریکایی از طریق میانجیگری قطر صورت گرفته و هدف آن انتقال «شرایط و مواضع ایران» بوده است. بهگفته او، این شروط شامل پایان جنگ در همه جبههها، توقف اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران، رفع محاصره دریایی، پایان فشارهای اقتصادی و آزادسازی داراییهای ایران است.
بقائی تأکید کرد که این مواضع جدید نیستند و ایران پیشتر نیز آنها را از طریق میانجیها به آمریکا منتقل کرده است. او همچنین گفت موضع تهران درباره امنیت تنگه هرمز و مسائل امنیتی منطقه تغییری نکرده است.
این تماسها پس از چند ماه قطع ارتباط مستقیم میان تهران و واشنگتن انجام شده و استیو ویتکاف مذاکرات را «سازنده و امیدوارکننده» توصیف کرده و گفته میانجیها به تلاش خود ادامه خواهند داد.
نظرها
نظری وجود ندارد.