مشاور دولت عراق: مرز الشیب با ایران به‌دلیل ورود پول جعلی و مواد مخدر بسته شد

عبدالامیر تعیبان، مشاور دولت عراق، پنج‌شنبه ۳۰ مهر / ۲۲ اکتبر علت بستن گذرگاه مرزی الشیب در استان میسان و در مقابل پایانه مرزی چذابه در خوزستان، را ضرورت تقویت نظارت‌های امنیتی و جلوگیری از ورود مواد مخدر و اسکناس‌های جعلی اعلام کرد.

تعیبان گفت این تصمیم اقدامی اضطراری برای جلوگیری از ورود مواد ممنوعه به استان‌های جنوبی عراق، از جمله العماره و الناصریه بوده است. به‌گفته او، برخی تجار سودجو و گروه‌های خودسر در سمت ایران در این تخلفات دست دارند و دولت عراق قصد دارد با استقرار سامانه‌های پیشرفته نظارتی و مشارکت دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی، کنترل مرزها را تقویت کند.

این مشاور دولت عراق با رد گزارش‌ها درباره فشار واشنگتن برای بستن گذرگاه‌های مرزی با ایران، گفت اگر هدف اجرای تحریم‌های آمریکا بود، باید سایر گذرگاه‌های مرزی دو کشور نیز تعطیل می‌شدند؛ حال آن‌که، به گفته او، دیگر گذرگاه‌ها همچنان فعال‌اند. عراق حدود هزار و ۴۰۰ کیلومتر مرز مشترک با ایران دارد و مبادلات تجاری و رفت‌وآمد میان دو کشور در مسیرهای مختلف ادامه دارد.

تعیبان ورود پول‌های جعلی و مواد مخدر را تهدیدی جدی برای اقتصاد و امنیت داخلی عراق دانست و گفت مقابله با این تخلفات، از جمله از طریق به‌کارگیری فن‌آوری‌های جدید، از وظایف دولت است. او همچنین احتمال اتخاذ تدابیر مشابه در دیگر گذرگاه‌های مرزی را منتفی ندانست.

عراق از ساعت شش صبح چهارشنبه ۲۹ مهر / ۲۱ اکتبر، گذرگاه الشیب را تا اطلاع ثانوی به روی مسافران، خودروها و کامیون‌های تجاری بست. پیش‌تر، یک مقام مسئول در سازمان گذرگاه‌های مرزی عراق به خبرگزاری رویترز گفته بود که ترتیبات امنیتی این گذرگاه کافی نیست و بغداد قصد دارد با نصب تجهیزات شناسایی و بازرسی، از ورود و خروج غیرقانونی کالاهای ممنوعه جلوگیری کند.

در پی این تصمیم، برخی رسانه‌های عراقی از احتمال تعطیلی تدریجی دیگر گذرگاه‌های مرزی با ایران، از جمله شلمچه، زرباطیه و مندلی، خبر داده بودند. با این حال، تاکنون برنامه زمانی رسمی برای اجرای چنین محدودیت‌هایی اعلام نشده است.

هم‌زمان، گزارشی در میدل ایست نیوز به نقل از منبعی در وزارت خارجه عراق، از ارتباط تصمیم بغداد با سفر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به آمریکا و ابلاغ وزارت خزانه‌داری این کشور خبر داده بود. این گزارش، احتمال محدود ماندن فعالیت مرزها به یک گذرگاه در بخش کردنشین و یک گذرگاه در بخش عرب‌نشین عراق را مطرح کرده بود؛ ادعایی که تعیبان اکنون آن را با تأکید بر دلایل فنی و امنیتی تعطیلی الشیب، رد می‌کند.

گذرگاه الشیب از مسیرهای مهم مبادلات تجاری و رفت‌وآمد میان ایران و عراق است و در انتقال کالاهای غذایی و مصالح ساختمانی و همچنین جابه‌جایی زائران ایرانی به شهرهای مذهبی عراق نقش دارد. حجم تجارت دو کشور در سال گذشته میلادی از ۱۰ میلیارد دلار فراتر رفت؛ از این رو، گسترش محدودیت‌های مرزی می‌تواند هزینه و زمان حمل‌ونقل را افزایش دهد و بر فعالیت بازرگانان و تأمین کالا در بازارهای دو کشور اثر بگذارد.

تعطیلی تازه در شرایطی صورت گرفته است که بغداد در ماه سپتامبر نیز، پس از حملات پهپادی به اهدافی در عربستان سعودی و انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال پرتاب پهپادها از خاک عراق، فعالیت چند گذرگاه با ایران، از جمله الشیب، شلمچه و مندلی، را موقتاً متوقف کرده بود. تردد در آن زمان پس از انجام بررسی‌های امنیتی و تکمیل برخی الزامات فنی و اداری به‌تدریج از سر گرفته شد.

این تحولات همچنین هم‌زمان با محدودیت‌های مرتبط با تحریم‌های آمریکا علیه حمل‌ونقل هوایی ایران رخ می‌دهد. بغداد پیش‌تر برای ازسرگیری پروازهای شرکت هواپیمایی ملی عراق به ایران، خواستار معافیت‌هایی از وزارت خزانه‌داری آمریکا شده بود.