فلاویو بولسونارو پس از شکست در انتخابات برزیل به آمریکا گریخت؛ واشنگتن به او و خانواده‌اش ویزا می‌دهد

فلاویو بولسونارو، سناتور راست افراطی برزیلی و فرزند ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهوری پیشین این کشور، پس از شکست در انتخابات ریاست‌جمهوری روز یکشنبه، برزیل را به مقصد ایالات متحده آمریکا ترک کرده است. خبرگزاری رویترز شامگاه سه‌شنبه ۵ آبان / ۲۷ اکتبر، به نقل از چند منبع آگاه، این خبر را منتشر کرد. یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد که واشنگتن برای فلاویو بولسونارو و خانواده‌اش ویزا صادر خواهد کرد و اجازه ورود آن‌ها به آمریکا را می‌دهد.

خروج بولسونارو در شرایطی صورت گرفته است که الکساندر دِ مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، روز دوشنبه به او دستور داده بود گذرنامه‌های عادی و دیپلماتیک خود را ظرف ۲۴ ساعت به پلیس فدرال تحویل دهد. این دستور در چارچوب تحقیقاتی درباره اتهام پول‌شویی صادر شده بود. بولسونارو افزون بر این، از ترک برزیل منع شده بود.

او مهلت تعیین‌شده برای تحویل گذرنامه‌ها را رعایت نکرد. به گزارش رویترز، چند منبع آگاه خروج او به مقصد آمریکا را تأیید کرده‌اند و یکی از نزدیکان خانواده گفته است که او به ایالت فلوریدا رسیده است. با این حال، جزئیات مسیر سفر و محل دقیق حضور او به‌طور مستقل و رسمی اعلام نشده است. مقام‌های آرژانتین نیز گزارش‌هایی را که از ورود او به آن کشور حکایت داشت، رد کردند. پلیس برزیل اعلام کرده است که گذرنامه‌های او لغو شده‌اند و مدرک رسمی‌ای از خروجش از مرز این کشور در دست نیست.

بولسونارو روز دوشنبه، پس از دریافت دستور تحویل گذرنامه‌ها، در پیامی ویدئویی گفته بود که قصد ترک کشور را ندارد. او تأکید کرده بود: «هرگز به ترک کشور فکر نکرده بودم. گذرنامه‌هایم را تحویل می‌دهم و از خودم دفاع خواهم کرد.» او همچنین گفته بود که می‌خواهد در برزیل بماند و مخالفان دولت لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا را سازمان‌دهی کند.

با این حال، روز سه‌شنبه روژریو مارینیو، مدیر کارزار انتخاباتی او گفت از ساعات اولیه صبح نتوانسته است با بولسونارو تماس بگیرد. مارینیو گفت تنها پیامی که از او دریافت کرده، حاوی این توضیح بوده است که می‌خواهد کمی استراحت کند و بعد با همکارانش صحبت خواهد کرد. گزارش‌ها از بی‌خبری شماری از متحدان سیاسی او نیز حکایت داشت.

لولا: خروج از کشور اقدامی شرم‌آور است

لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برزیل که در انتخابات روز یکشنبه برای دوره‌ای دیگر پیروز شد، خروج بولسونارو را به‌شدت مورد انتقاد قرار داد. او هم‌زمان با جشن تولد ۸۱ سالگی‌اش در برازیلیا، گفت بولسونارو باید در کشور می‌ماند تا بی‌گناهی خود را در برابر اتهام‌ها ثابت کند.

لولا گفت: «کسی که مخفیانه کشورش را ترک می‌کند، حتماً چیزی برای پنهان کردن دارد.» او افزود: «ترک برزیل اقدامی شرم‌آور است.»

لولا همچنین خانواده بولسونارو را به تلاش برای جلب مداخله آمریکا در امور داخلی برزیل به سود اهداف سیاسی خود متهم کرد. او گفت برزیل برای این خانواده «کشور دوم» است و آمریکا کشور اول آن‌هاست.

این سخنان در حالی مطرح شد که فلاویو بولسونارو از روابط نزدیک خود با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا سخن گفته و در ماه مه به کاخ سفید سفر کرده بود. ترامپ نیز روز دوشنبه، بدون ارائه شواهد، انتخابات برزیل را «دست‌کاری‌شده» توصیف کرد. او بامداد چهارشنبه گفت با ورود بولسونارو و خانواده‌اش به آمریکا موافق است و آن‌ها را «آدم‌های خوبی» خواند. رئیس‌جمهوری آمریکا با این حال تأکید کرد که در انتخابات برزیل رسماً از هیچ نامزدی حمایت نکرده است.

اعتراض دموکرات‌های آمریکا به تصمیم دولت ترامپ

تصمیم دولت آمریکا برای صدور ویزا برای بولسونارو با انتقادهایی در کنگره این کشور روبه‌رو شده است.

خواکین کاسترو، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، از دولت ترامپ خواست درباره نقش احتمالی خود در خروج بولسونارو از برزیل به کنگره توضیح دهد.

کاسترو در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «شکست در انتخابات دلیلی برای درخواست پناهندگی نیست. با این حال، دولت ترامپ برای فلاویو بولسونارو در ایالات متحده پناهگاه فراهم می‌کند.»

او با اشاره به تحقیقات قضایی در برزیل درباره اتهام‌های فساد مالی، پول‌شویی و تخلفات ارزی علیه بولسونارو، افزود که دولت آمریکا باید درباره نقش خود در کمک به خروج او از برزیل، آن هم در شرایطی که دستور قضایی برای تحویل گذرنامه‌هایش صادر شده بود، به کنگره پاسخ دهد.

تا زمان انتشار این گزارش، اعلام وزارت امور خارجه آمریکا درباره صدور ویزا به معنای تأیید اعطای پناهندگی سیاسی به بولسونارو نیست و مقام‌های آمریکایی نیز جزئیات حقوقی وضعیت اقامت او را به‌طور عمومی اعلام نکرده‌اند.

برادر بولسونارو خواستار خروج او شده بود

ادواردو بولسونارو، برادر کوچک‌تر فلاویو که در آمریکا زندگی می‌کند، پیش‌تر گفته بود که اگر برادرش در انتخابات شکست بخورد، باید برزیل را ترک کند.

او در گفت‌وگویی پادکستی در اوایل ماه اکتبر گفته بود: «اگر برادرم پیروز نشود، من موافقم که کشور را ترک کند.»

ادواردو در ماه ژوئن، در غیاب خود، به چهار سال زندان به اتهام لابی‌گری غیرقانونی با دولت ترامپ محکوم شد. برای بازداشت او نیز حکم صادر شده است.

فلاویو بولسونارو در انتخابات ریاست‌جمهوری روز یکشنبه در برابر لولا شکست خورد. لولا بیش از ۶۴ میلیون رأی به‌دست آورد، در حالی که آرای بولسونارو کمتر از ۶۰ میلیون بود؛ اختلافی حدود ۴,۴ میلیون رأی.

بولسونارو ابتدا از پذیرش نتیجه انتخابات خودداری کرد و خواستار ابطال آن شد. حزب او روز دوشنبه اعلام کرد که نتیجه انتخابات را می‌پذیرد، اما خود او همچنان ادعاهایی درباره تخلف انتخاباتی مطرح کرده است.

شواهد معتبری که نشان دهد تقلب گسترده‌ای نتیجه انتخابات را تغییر داده باشد، ارائه نشده است. تمدید دو ساعته زمان رأی‌گیری در برخی حوزه‌ها به‌دلیل آشفتگی در روند رأی‌گیری، به موضوع اعتراض مخالفان تبدیل شد، اما ناظران و گزارش‌های منتشرشده مدرکی دال بر تأثیر تعیین‌کننده این تصمیم بر نتیجه انتخابات ارائه نکرده‌اند.

تحقیقات مالی و خطر تشدید تنش میان برازیلیا و واشنگتن

فلاویو بولسونارو در برزیل با تحقیقات قضایی درباره اتهام‌های مالی روبه‌روست. یکی از محورهای تحقیق، احتمال پول‌شویی در معاملات مرتبط با شرکت‌های شرط‌بندی ورزشی است. او هرگونه تخلف را رد کرده است.

در پرونده‌ای دیگر نیز اتهام‌هایی درباره دریافت مبالغ کلان از یک بانکدار بدنام مطرح شده است. دادستان‌ها همچنین در حال بررسی این احتمال‌اند که بخشی از منابع مالی مورد بحث برای تأمین هزینه‌های ادواردو بولسونارو و پیشبرد برنامه سیاسی فلاویو در تعامل با دولت ترامپ به‌کار رفته باشد.

خروج فلاویو بولسونارو از برزیل، با وجود دستور قضایی برای تحویل گذرنامه‌ها و ممنوعیت خروج، می‌تواند اختلاف‌های سیاسی میان دولت لولا و دولت ترامپ را تشدید کند. لولا پیش‌تر واشنگتن را به تلاش برای تأثیرگذاری بر سیاست داخلی برزیل به سود خانواده بولسونارو متهم کرده بود؛ اتهامی که دولت آمریکا آن را به‌طور مستقل تأیید نکرده است.

این رویداد همچنین یادآور سرنوشت ژائیر بولسونارو است که پس از شکست انتخاباتی سال ۲۰۲۲ در برابر لولا به فلوریدا رفت و سه ماه بعد به برزیل بازگشت. او بعدها به اتهام تلاش برای کودتا پس از آن انتخابات به ۲۷ سال زندان محکوم شد و اکنون دوران محکومیت خود را تحت حبس خانگی می‌گذراند.

در مورد فلاویو، هنوز روشن نیست که خروج او چه پیامدهای حقوقی تازه‌ای در برزیل خواهد داشت و آیا مقام‌های قضایی اقدامات دیگری برای پیگیری پرونده‌اش انجام خواهند داد.