تجمع بازنشستگان در شش شهر ایران؛ اعتراض به فقر، گرانی و بحران درمان در سایه جنگ

بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی صبح یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵، در چند شهر تجمع کردند و خواستار اجرای تعهدات قانونی دولت و سازمان تأمین اجتماعی شدند. در تهران، رشت، کرمانشاه، اهواز و شوش، معترضان افزایش مستمری‌ها بر اساس هزینه واقعی زندگی، اجرای کامل متناسب‌سازی حقوق، بهبود پوشش بیمه‌ای و درمانی و پرداخت بدهی‌های دولت به سازمان تأمین اجتماعی را از مطالبات اصلی خود اعلام کردند.

این تجمع‌ها در ادامه اعتراض‌های موسوم به «یکشنبه‌های اعتراضی» برگزار شد که طی ماه‌های گذشته در شهرهای مختلف ایران ادامه داشته است.

اعتراض به گرانی و جنگ در خوزستان و کرمانشاه

در اهواز، گروهی از بازنشستگان مقابل اداره‌کل تأمین اجتماعی خوزستان تجمع کردند. تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد معترضان علاوه بر اعتراض به کاهش قدرت خرید و مشکلات درمانی، شعارهایی علیه ادامه جنگ و سیاست‌های اقتصادی حکومت سر داده‌اند.

یکی از شعارهای تجمع اهواز «جنگ‌افروزی کافیه، سفره ما خالیه» بود. در شوش نیز بازنشستگان تأمین اجتماعی و کارگران بازنشسته مناطق اطراف، از جمله کرخه و هفت‌تپه، مقابل اداره کار تجمع کردند. معترضان به افزایش قیمت کالاهای ضروری، پایین بودن مستمری‌ها، هزینه‌های درمان و گسترش فقر اعتراض داشتند.

شعارهای منتشرشده از تجمع شوش، از جمله «فقط کف خیابون، به دست میاد حقمون»، بیانگر نارضایتی معترضان از نتیجه‌ندادن پیگیری‌های پیشین است. در کرمانشاه نیز جمعی از بازنشستگان مقابل ساختمان تأمین اجتماعی تجمع کردند. در ویدئوهای منتشرشده، شعارهایی علیه گرانی، فساد اقتصادی و ادامه جنگ شنیده می‌شود. معترضان همچنین خواستار آزادی زندانیان و پایان برخوردهای امنیتی با اعتراضات شده‌اند.

در تهران و رشت نیز بازنشستگان خواسته‌های مشابهی را مطرح کردند. افزایش حقوق، درمان رایگان و اجرای قوانین مربوط به حمایت از مستمری‌بگیران از محورهای این تجمع‌ها بود. بازنشستگان تأمین اجتماعی به‌ویژه خواستار اجرای ماده ۵۴ قانون تأمین اجتماعی هستند که این سازمان را موظف به ارائه خدمات درمانی به بیمه‌شدگان و افراد تحت تکفل آنان می‌کند.

آن‌ها همچنین بر استقلال سازمان تأمین اجتماعی، پرداخت بدهی‌های انباشته دولت و اصلاح احکام متناسب‌سازی مستمری‌ها تأکید دارند.

راهپیمایی بازنشستگان فولاد اصفهان تا ساختمان استانداری

هم‌زمان با تجمع بازنشستگان تأمین اجتماعی، گروهی از بازنشستگان فولاد و ذوب‌آهن اصفهان نیز روز یکشنبه در اعتراض به مشکلات معیشتی و درمانی راهپیمایی کردند. معترضان از دروازه دولت اصفهان به سمت ساختمان استانداری حرکت کردند و خواستار رسیدگی به مطالبات خود شدند.

این بازنشستگان می‌گویند مستمری‌های دریافتی حتی هزینه نیمی از ماه را پوشش نمی‌دهد و وعده‌های مسئولان برای اصلاح حقوق و بهبود خدمات درمانی عملی نشده است. یکی از مهم‌ترین مطالبات آنان اجرای کامل متناسب‌سازی مستمری‌ها تا سطح ۹۰ درصد حقوق شاغلان هم‌تراز است.

بازنشستگان همچنین از عملکرد شرکت بیمه دانا انتقاد کرده‌اند. به گفته آنان، پوشش ناکافی هزینه‌های درمان و مشکلات مربوط به قراردادهای بیمه‌ای، دریافت خدمات پزشکی را دشوار کرده است. معترضان اعلام کردند طی ماه‌های گذشته نشست‌های متعددی با مسئولان استانداری برگزار کرده‌اند، اما این جلسات به نتیجه مشخصی نرسیده است.

به گفته آنان، آخرین نشست در هفته گذشته با حضور نمایندگان بیمه دانا و شرکت ذوب‌آهن برگزار شد، اما مسئولان بار دیگر تنها وعده پیگیری مشکلات را داده‌اند. بازنشستگان همچنین از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی خواسته‌اند مسئولیت خود را در قبال تأمین خدمات درمانی آنان بپذیرد. آنان با اشاره به سفر اخیر وزیر کار به استان اصفهان انتقاد کردند که با وجود حضور او در منطقه، فرصتی برای شنیدن مطالبات بازنشستگان اختصاص نیافته است.

اعتراض کارگران شرکتی صنعت نفت به بلاتکلیفی استخدامی

در بخش دیگری از اعتراض‌های کارگری، کارکنان قرارداد موقت و شرکتی صنعت نفت با انتشار نامه‌ای خطاب به سرپرست وزارت نفت، خواستار تعیین تکلیف وضعیت استخدامی خود شدند. این کارکنان با اشاره به سال‌ها فعالیت در بخش‌های عملیاتی صنعت نفت اعلام کرده‌اند که همچنان از امنیت شغلی کافی و جایگاه سازمانی مشخص برخوردار نیستند.

آنان همچنین درباره شمول بسته‌های جدید مزایای معیشتی و رفاهی صنعت نفت برای نیروهای قراردادی و شرکتی خواستار شفاف‌سازی شده‌اند. در این نامه آمده است که کارگران قرارداد موقت با وجود فعالیت در شرایط دشوار عملیاتی و تحمل دوری طولانی از خانواده، همچنان از بخشی از حقوق و مزایای کارکنان رسمی محروم مانده‌اند.

این گروه اجرای طرح تبدیل وضعیت، ارتقای جایگاه سازمانی متناسب با تخصص و سابقه کار، برخورداری از مزایای رفاهی و ارائه برنامه زمان‌بندی‌شده برای پایان دادن به بلاتکلیفی استخدامی را مطالبه کرده‌اند. نویسندگان نامه تأکید کرده‌اند که خواسته‌های آنان امتیاز ویژه نیست، بلکه به‌رسمیت‌شناختن حقوق شغلی و معیشتی کارگرانی است که سال‌ها در صنعت نفت فعالیت کرده‌اند.

اعتراض کارگران شرکتی نفت در حالی مطرح می‌شود که تفاوت حقوق و مزایای نیروهای رسمی و پیمانکاری، یکی از موضوعات اصلی نارضایتی‌های کارگری در صنایع نفت و گاز ایران بوده است.

هم‌زمان، رحمت‌الله نوروزی، نماینده علی‌آبادکتول در مجلس، روز یکشنبه اعلام کرد طرح ساماندهی نیروهای شرکتی با امضای ۱۳۷ نماینده همچنان در انتظار بررسی در صحن مجلس است. او از هیئت‌رئیسه مجلس خواست روند رسیدگی به طرح تبدیل وضعیت این نیروها را تسریع کند. این طرح از دوره پیشین مجلس در دست پیگیری بوده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است.

اعتراض کارگران راه‌آهن و اعتصاب رانندگان اتوبوس در یزد

اعتراض‌های کارگری به بخش نفت محدود نمانده است. روز گذشته، کارگران نگهداری خطوط و ابنیه فنی راه‌آهن لرستان از پرداخت‌نشدن مزایای مربوط به فعالیت در دوران جنگ و مشکلات شغلی خود انتقاد کردند.

به گفته این کارگران، در حالی که برخی کارکنان رسمی راه‌آهن مبالغی بابت فعالیت در شرایط جنگی دریافت کرده‌اند، وضعیت پرداخت این مزایا برای نیروهای پیمانکاری مشخص نیست. آنان همچنین از ادامه قراردادهای سه‌ماهه حتی برای کارگران دارای بیش از ۲۰ سال سابقه و تأمین‌نشدن به‌موقع لباس کار، کفش ایمنی و دیگر تجهیزات حفاظتی شکایت دارند.

کارگران از مسئولان شرکت تراورس خواسته‌اند درباره پرداخت مزایا و تأمین تجهیزات ضروری پاسخ دهند. در یزد نیز رانندگان بخش خصوصی اتوبوس‌رانی شهری روز شنبه در اعتراض به افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو، پایین بودن نرخ کرایه‌ها و مشکلات معیشتی دست از کار کشیدند.

هم‌زمان، شماری از رانندگان مسیر میناب به بندرعباس در استان هرمزگان در اعتراض به سهمیه ناکافی سوخت و مشکلات ایجادشده در پی تغییر مقررات عرضه بنزین تجمع کردند. این اعتراض‌ها نشان می‌دهد افزایش هزینه‌های فعالیت اقتصادی، علاوه بر کارگران حقوق‌بگیر، بر رانندگان و شاغلان بخش حمل‌ونقل نیز فشار وارد کرده است.

در شرایط تداوم جنگ و افزایش هزینه‌های زندگی، مطالبات بازنشستگان و کارگران از افزایش حقوق و پرداخت معوقات فراتر رفته و موضوعاتی مانند حق درمان، امنیت شغلی، قراردادهای پیمانکاری و مسئولیت دولت در تأمین حداقل معیشت را نیز دربرگرفته است.

با وجود تکرار وعده‌های مسئولان درباره رسیدگی به مشکلات بازنشستگان، بخش مهمی از مطالبات آنان همچنان بی‌پاسخ مانده است.