نشست گروه ۷؛ اختلاف نظر درباره بحران ایران و اوکراین
وزیران خارجه گروه ۷ در پاریس گرد هم آمدهاند تا درباره بحرانهای بینالمللی، از جمله جنگ ایران و پیامدهای آن بر امنیت انرژی و ثبات منطقهای، گفتوگو کنند. در حالی که شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا پرسشهایی درباره آینده سیاست خارجی واشنگتن ایجاد کرده، اختلاف نظر میان متحدان غربی بر سر نحوه مواجهه با ایران و جنگ اوکراین همچنان پابرجاست.

نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه ۷ (G7) در پاریس ـ ۹ نوامبر ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه ۷ (G7)، متشکل از کشورهای صنعتی بزرگ جهان، روز دوشنبه ۱۸ آبان / ۹ نوامبر مذاکرات دو روزه خود را در پاریس آغاز کردند. این نشست در شرایطی برگزار میشود که اختلافنظرهای آشکاری درباره چندین بحران حلنشده جهانی وجود دارد و در عین حال، پرسشهای بسیاری درباره رویکرد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، به سیاست خارجی پس از شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای مطرح است.
از جنگ روسیه و اوکراین گرفته تا بحران جنگ علیه ایران و آینده سازمانهای بینالمللی، مواضع کشورهای شرکتکننده فاصله زیادی با یکدیگر دارد؛ هرچند همه طرفها بر ضرورت پایان دادن هرچه سریعتر به درگیریها تأکید میکنند.
انتظار میرود مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با پرسشهایی درباره احتمال تغییر مواضع دولت ترامپ در قبال جنگ روسیه و اوکراین، جنگ علیه ایران، امنیت انرژی و هوش مصنوعی روبهرو شود. این موضوعات روز دوشنبه محور گفتوگوهای دیپلماتهای ارشد آمریکا، بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا و ژاپن بود و احتمالاً روز سهشنبه نیز در صدر مذاکرات قرار خواهد داشت.
این نشست نخستین سفر خارجی روبیو از زمان انتخابات میاندورهای هفته گذشته است؛ انتخاباتی که در آن جمهوریخواهان شکست سنگینی متحمل شدند و کنترل کنگره را از دست دادند. سیاستهای عمیقاً نامحبوب دولت، از جمله جنگ با ایران، از عواملی بودند که به این شکست انجامیدند.
«آلمان و آمریکا همنظر هستند»
یوهان وادهفول، وزیر امور خارجه آلمان روز دوشنبه در حاشیه نشست وزیران خارجه گروه ۷ اعلام کرد که برلین و واشنگتن در جنگ با ایران از یک هدف سیاسی مشترک پیروی میکنند: جلوگیری از پیگیری برنامه تسلیحات هستهای از سوی دولت ایران.
وادهفول در پاریس به خبرنگاران گفت: «بسیار امیدوارم ایران سرانجام درک کند که باید برنامه غنیسازی اورانیوم و برنامه تسلیحات هستهای خود را برای همیشه کنار بگذارد.»
فرانسه ایران را به حمله سایبری علیه یخچالهای فروشگاههای اروپایی متهم کرد
در همین حال بعد از ظهر دوشنبه فرانسه اعلام کرد که تحقیقات قضایی درباره حملات سایبری اخیر به سامانههای برودتی و یخچالهای فروشگاههای زنجیرهای را آغاز کرده و ایران را مسئول این حملات میداند.
مقامهای فرانسوی گفتند در حال بررسی نقش یک واحد سایبری وابسته به سپاه پاسداران در این حملات هستند؛ حملاتی که به وقوع آتشسوزی و از بین رفتن مواد غذایی منجر شدهاند.
ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه نیز اعلام کرد سفیر ایران به وزارت خارجه احضار شده و قرار است تحریمهایی علیه ایران در سطح اتحادیه اروپا اعمال شود.
دادستانی پاریس نیز گفته است که درخواست صدور حکم بازداشت بینالمللی برای فرمانده واحد سایبری تهاجمی «شهید کاوه» ــ وابسته به سپاه پاسداران ــ و دو معاون او را ارائه کرده است.
سیاست داخلی آمریکا در کانون توجه متحدان
احتمال میرود تحولات سیاسی آمریکا در دیدار میان متحدان نیز مطرح شود.
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره تمایل متحدان آمریکا برای آگاهی از مسیر آینده سیاست واشنگتن پس از انتخابات گفت کشورهای طرف مذاکره در این هفته، سیاست آمریکا را درک میکنند و «خودشان نیز اختلافات درون دولت و نظام سیاسی کشورشان را تجربه کردهاند».
آنیتا آناند، وزیر امور خارجه کانادا، که کشورش با انتقادها و توهینهای شدید ترامپ روبهرو بوده است، گفت هنوز مشخص نیست واشنگتن در ادامه چه مسیری را در پیش خواهد گرفت.
او در پاریس به خبرنگاران گفت: «در مورد آمریکا و رویکرد آن باید بگویم که رئیسجمهوری از اختیارات اجرایی برخوردار است. رهبری مجلس نمایندگان و سنا تغییر کرده است؛ بنابراین، پرسش اصلی این است که رویکرد دولت چه خواهد بود.»
با این حال، تاکنون نشانه چندانی دیده نشده است که دستاوردهای دموکراتها در انتخابات بتواند راهبرد ترامپ را تغییر دهد. نخستین تصمیم مهم او در زمینه انتصابات نیز انتخاب استیون میلر بهعنوان رئیس دفتر کاخ سفید بوده است؛ چهرهای تندرو که از مواضع افراطی در سیاست داخلی و خارجی حمایت کرده است.
جنگهای ایران و اوکراین؛ دو محور اصلی مذاکرات
ترامپ ایده همکاری با اروپا برای پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین را مطرح کرده است. قرار است نمایندگان ویژه او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دامادش، از روز سهشنبه در امارات متحده عربی با مقامهای اوکراینی و روسی دیدار کنند تا درباره سازشهای احتمالی گفتوگو کنند.
روبیو گفت تضمینهای امنیتی برای اوکراین و دیگر کشورهای اروپایی در دوران پس از جنگ، یکی از مهمترین دغدغههای متحدان آمریکا بوده است.
او افزود: «در زمینه شکلگیری ساختار امنیتی پس از پایان درگیری، پیشرفتهایی حاصل شده است. هنوز هیچچیز نهایی نشده و شاید در ابوظبی بتوان به پیشرفت بیشتری دست یافت.»
یوهان وادهفول که روز دوشنبه بهطور جداگانه با روبیو دیدار کرد، از مذاکرات ابوظبی استقبال کرد، اما تأکید داشت که اروپا باید در هرگونه راه حل نهایی حضور داشته باشد.
او گفت: «من همچنان از ایالات متحده آمریکا برای تمام تلاشهایش بهمنظور نشاندن طرفهای درگیر بر سر میز مذاکره سپاسگزارم. اما بار دیگر در اینجا تأکید کردم که اروپا باید در این میز حضور داشته باشد. بدون اروپا راه حلی وجود نخواهد داشت؛ راه حل تنها با مشارکت اروپا امکانپذیر است.»
آنیتا آناند نیز گفت مذاکرات ابوظبی میتواند به نتایجی منجر شود.
او با تأکید بر اهمیت این گفتوگوها افزود: «چند ماه است که طرفهای درگیر با یکدیگر دیدار نکردهاند و من میخواهم بر اهمیت این مذاکرات در ابوظبی تأکید کنم.» او همچنین گفت روشن شدن «جزئیات مشخص» یک پیشنهاد صلح اهمیت حیاتی دارد.
همزمان، قطر و دیگر میانجیها پیشنهادهایی برای دستیابی به یک راه حل موقت و پایان دادن به بنبست درگیری با ایران ارائه کردهاند؛ درگیریای که در پی بیثباتی در مسیرهای مهم کشتیرانی در تنگه هرمز و دریای سرخ، موجب افزایش شدید قیمت سوخت شده است.
روبیو گفت طرفهای درگیر در آستانه دستیابی به «یک توافق مهم» نیستند. او بار دیگر تأکید کرد که ترامپ راه حل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما درباره وضعیت مذاکرات گفت: «در حال حاضر، دیپلماسی چندان ثمربخش نبوده است؛ زیرا خواستههای ایران نه فقط غیرقابل قبول، بلکه در برخی موارد افراطی، مضحک و اساساً غیرواقعبینانه است.»
او افزود انتظار دارد متحدان آمریکا پرسشهای زیادی درباره این درگیری و گامهای بعدی داشته باشند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به اظهارات روبیو درباره غیرمنطقی و مضحک بودن خواستههای ایران گفت: «پیگیری حقوق و منافع ملت ایران غیرمنطقی نیست و آمریکا باید پیش از آغاز هر روند مذاکراتی، تحریمهای غیرقانونی، محاصره دریایی و جنگ در همه جبههها را متوقف کند.»
تردید درباره دستیابی به توافق، حتی میان متحدان
فرانسه از برزیل، مصر، عربستان سعودی و اوکراین دعوت کرده است تا در بخشهایی از نشست و گفتوگوهای گروه ۷ مشارکت کنند. پاریس همچنین موضوعاتی چون آفریقا، چین، کوبا و هائیتی را در دستور کار خود قرار داده است.
وزارت خارجه فرانسه اعلام کرده است که نشستی درباره هوش مصنوعی و جلسهای جداگانه درباره حمایت از اوکراین برگزار خواهد شد.
روبیو پس از نخستین دور مذاکرات روز دوشنبه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که بر ضرورت اصلاح نهادهای سازمان ملل متحد تأکید کرده است تا «بوروکراسی پرهزینه و غیرضروری حذف و کمکهای بشردوستانه کارآمدتر شود. کمکهای ما باید همچنان موقت، هدفمند و پاسخگو باشند».
این اظهارات نشان میدهد که دولت ترامپ همچنان بر خواسته خود برای اصلاح سازمان ملل پافشاری خواهد کرد. آمریکا پیشتر از چندین نهاد وابسته به سازمان ملل و دیگر سازمانهای چندجانبه خارج شده است.
ترامپ و دولت او با مواضعشان در موضوعاتی از جمله حمایت از اوکراین، ناتو و مخالفت با دیوان کیفری بینالمللی، شرکای آمریکا در گروه ۷ را دچار نگرانی کردهاند. همه اعضای گروه ۷ بهجز ژاپن، که پیمان اتحاد جداگانهای با آمریکا دارد، عضو ناتو هستند.
دولت آمریکا همچنین برای از میان برداشتن دیوان کیفری بینالمللی تلاش میکند؛ دادگاه بینالمللی رسیدگی به جنایات جنگی که همه اعضای گروه ۷ بهجز آمریکا عضو آن هستند. واشنگتن تحریمهای شدیدی علیه این دادگاه و شماری از کارکنان آن اعمال کرده و مدعی است دیوان قصد دارد شهروندان آمریکایی را مورد تحقیق و پیگرد قرار دهد.
مارکو روبیو در دیدار با ژان ـ نوئل بارو گفت که «نگرانیهای بنیادین آمریکا درباره دیوان کیفری بینالمللی» را مطرح کرده است.
دولت ترامپ بهویژه نگران است که اتحادیه اروپا به قانونی متوسل شود که دولتها، شرکتها و شهروندان اروپایی را در برابر تحریمهای ثانویه آمریکا مصون میکند؛ تحریمهایی که ممکن است حامیان دیوان کیفری بینالمللی را هدف قرار دهند.
مقامهای آمریکایی گفتهاند در صورت اجرای این قانون موسوم به «قانون مقابله با تحریمهای فراسرزمینی» (Blocking Statute)، دولت آمریکا واکنش نشان خواهد داد.




نظرها
نظری وجود ندارد.