رونمایی از نخستین ترجمه کامل شاهنامه به زبان ارمنی
برای نخستین بار، شاهنامه فردوسی به‌طور کامل به زبان ارمنی و در قالب نثر مصور ترجمه شده است. این اثر که در مراسمی در مسجد کبود ایروان رونمایی شد، قرار است به‌زودی منتشر شود؛ رویدادی که مقام‌های فرهنگی دو کشور آن را گامی در گسترش روابط فرهنگی ایران و ارمنستان می‌دانند.
اسفندیار آدینه
نگارگری به سبک هرات از شاهنامه بایسنقری
کتاب شاهنامۀ حکیم فردوسی طوسی، شاعر و حماسه‌سرای بزرگ ایرانی، که از شاهکارهای ادبی بی‌نظیر در جهان محسوب می‌شود، برای اولین بار به‌طور کامل به زبان ارمنی در قالب نثر همراه با تصاویر ترجمه شده و آمادۀ چاپ است.
ترجمۀ این اثر بزرگ حماسی روز دوشنبه، ۱۸ آبان، در مسجد کبود ایروان با شرکت جمعی از ایران‌شناسان ارمنی و هیأتی از نمایندگان ایرانی، از جمله سیدحمید پورمحمدی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجۀ ایران، معاونان وزارت‌های فرهنگ و خارجه و دیپلمات‌های ایرانی مستقر در ایروان، رونمایی شده است.
طبق گزارشی که دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه ارمنستان و روسیه از این رویداد انتشار داده، این ترجمه را گِئورگ آساتریان، مترجم سرشناس ارمنی، انجام داده و قرار است این کتاب با مقدمه و ویرایش پروفسور گارنیک آساتوریان، رئیس این دانشکده و از اعضای افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران، به‌زودی در دسترس دوستداران ادبیات در ارمنستان قرار بگیرد.
«عنصری هویت‌ساز»
پروفسور آساتوریان ضمن سخنرانی در این همایش دربارۀ جایگاه شاهنامه در تاریخ و فرهنگ ایران گفته است: «شاهنامه همواره عنصری حیاتی در هویت ایرانی بوده است؛ حماسه‌ای که بخش عمده‌ای از خودشناسی ایرانیان، و تا حدودی خودِ مفهوم دولت‌داری ایران، پیرامون آن شکل گرفته است. این موضوع امروز که ایران به جایگاه سیاسی تازه‌ای رسیده و شاهنامه جان تازه گرفته است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»
به گفته آقای آساتوریان، شاهنامه امروز به‌عنوان «یکی از نمادهای همبستگی ملی و اتحاد ایرانیان» که حافظۀ تاریخی و سنت‌های فرهنگی گذشته را با خودآگاهی ملی امروز ایرانیان پیوند می‌دهد، ارزش و اهمیت بیشتری کسب می‌کند.
ترجمۀ شاهنامه به زبان ارمنی با استقبال گرم فرهنگیان ارمنستان روبه‌رو شده است. مسئولان دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه ارمنستان و روسیه می‌گویند، ترجمه و نشر کامل «شاهنامه» به زبان ارمنی، نه‌تنها یک پروژۀ مهم در ترجمه و نشر، بلکه گامی تازه در توسعۀ روابط فرهنگی دیرینه میان مردمان ارمنی و ایرانی است.
ویکتوریا آراکِلوا، خاورشناس ارمنی و استاد دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه ارمنستان و روسیه، نوشت: «این کاری تاریخی و دوران‌ساز (ارزشمند برای قرن‌ها) است و تا روزگاران درازی باقی خواهد ماند. ترجمه‌ای درخشان از گِئورگ آساتوریان، همراه با مجموعه‌ای بی‌نظیر از آثار مصورسازی آرمن خوجویان. با مقدمه و ویرایش گارنیک آساتریان. بی‌صبرانه چشم‌به‌راه نسخۀ چاپی آن هستیم.»
«خانۀ شاهنامه»
رونمایی از ترجمۀ ارمنی شاهنامه در جریان سفر سیدحمید پورمحمدی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجۀ ایران، و ملاقات او با مقام‌های بلندپایۀ ارمنی انجام شده است.
این مقام ایرانی ترجمۀ شاهنامه به زبان ارمنی را یک رویداد فرهنگی ارزشمند برای آشنایی مردم ارمنستان با تاریخ، جهان‌بینی و میراث غنی فرهنگ ایران خوانده است. وی همچنین پیشنهاد کرده است که یک مرکز یا خانۀ شاهنامه در شهر ایروان تأسیس داده شود.
خبرگزاری مهر نوشته که آقای پورمحمدی این رویداد را در تاریخ روابط ایرانیان و ارمنیان بسیار مهم خوانده است:
این روابط به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد و ریشۀ دوستی بین دو ملت فراتر از مرزها بوده و زمینۀ پیوندهای عمیق و رو به افزایش ایران و ارمنستان است.
در همین حال، ایسنا، خبرگزاری دانشجویان ایران، نوشته که در این همایش از استاد لوریس چنگاوریان، آهنگساز و رهبر ارکستر برجستۀ ایرانی-ارمنی، «به پاس سال‌ها فعالیت هنری و نقش مؤثر وی در گسترش پیوندهای فرهنگی و هنری» بین دو کشور تجلیل به عمل آمده است.
رسانه‌های ایران این همایش را فرصتی برای دیدار و گفت‌وگو با ایران‌شناسان و فعالان فرهنگی ارمنستان و بررسی زمینه‌های گسترش همکاری‌های فرهنگی و علمی میان دو کشور خوانده‌اند.
شاهنامه طی قرن‌ها تأثیر گسترده‌ای در ادبیات ارمنی داشته، ولی نخستین ترجمه‌های آن به آغاز سدۀ بیست میلادی برمی‌گردد؛ آن زمان داستان‌هایی مانند رستم و زال به شکل عامیانه ترجمه شده بودند.
اولین ترجمۀ ادبی بخش‌هایی از شاهنامه به زبان ارمنی در دهۀ ۱۹۳۰، در جریان هزارمین سالگرد فردوسی در زمان شوروی، به طبع رسیده است. در کل، شاهنامه تاکنون به بیش از ۳۰ زبان دنیا ترجمه و منتشر شده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.