دیدار ترامپ و شی جینپینگ و توافق بر سر باز ماندن تنگه هرمز
رؤسای جمهور آمریکا و چین بر این موضوع توافق داشتند که «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد». آنها درباره آینده روابط دوجانبه، کاهش تنشهای تجاری، مسئله ایران و مجموعهای از موضوعات ژئوپلیتیکی از جمله اوکراین، خاورمیانه و تایوان گفتوگو کردند.
بخش خبر
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در تالار بزرگ خلق پکن ـ ۱۴ مه ۲۰۲۶ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
دونالد ترامپ و شی جینپینگ، رهبران ایالات متحده آمریکا و چین پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت / ۱۴ مه در تالار بزرگ خلق پکن دیدار و گفتوگو کردند. در این مذاکرات هیئتهای بلندپایه دو کشور شرکت داشتند.
توافق بر سر تنگه هرمز و مسئله هستهای ایران
بر اساس بیانیه کاخ سفید، دونالد ترامپ و شی جینپینگ در جریان دیدار خود توافق کردند که تنگه هرمز باید باز بماند تا «جریان آزاد انرژی» در جهان تضمین شود.
در این بیانیه آمده است:
رئیسجمهور شی مخالفت چین با نظامیسازی تنگه [هرمز] و هرگونه تلاش برای اخذ عوارض برای استفاده از آن را به روشنی بیان کرد و ابراز علاقه کرد که نفت بیشتری از آمریکا خریداری کند تا وابستگی چین به این تنگه در آینده کاهش یابد.
با این حال، در گزارش رسانههای رسمی چین هیچ اشارهای به خرید نفت از آمریکا نشده است.
تنگه هرمز که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند / ۲۸ فوریه مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود، اکنون به مهمترین نقطه فشار در بحران تبدیل شده است. ادامه محدودیتها در این آبراه حیاتی باعث کاهش صادرات تولیدکنندگان نفت شده و طبق نظرسنجی رویترز، تولید نفت اوپک در ماه آوریل به پایینترین سطح خود در بیش از ۲۰ سال گذشته رسیده است.
پس از ناکامی مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا، ایران تنگه هرمز را مسدود کرد؛ اقدامی که پیامدهای گستردهای بر بازار جهانی انرژی گذاشته است؛ سپس آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را آغاز کرد.
مجلس شورای اسلامی طرحی با عنوان «طرح اعمال حقوق حاکمیتی ایران در تنگه هرمز» در دست بررسی دارد که که بهگفته بهنام سعیدی، عضو هیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، «تردد کشتیها و شناورها در این منطقه باید با مجوز جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح انجام شود. بدون دریافت مجوز، هیچ کشتیای حق عبور نخواهد داشت. حاکمیت تنگه هرمز فقط در اختیار جمهوری اسلامی ایران خواهد بود».
در همین حال، اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه گفت توقیف کشتیهای آمریکایی که او آنها را «متخلف» خواند با حکم دادگاه و براساس قوانین داخلی و بینالمللی انجام میشود. او گفت: «توقیف نفتکشهای متخلف آمریکایی، امری مستند به قوانین داخلی و بینالمللی است.»
کاخ سفید همچنین اعلام کرد که ترامپ و شی جینپینگ بر این موضوع توافق داشتهاند که «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد».
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیش از این، هنگام سفر به چین اعلام کرده بود که واشنگتن امیدوار است پکن با استفاده از نفوذ خود بر تهران، نقش «فعالتر و مؤثرتری» در حل بحران ایران و کاهش تنشها در خلیج فارس ایفا کند.
پکن: پیشنهاد «ثبات راهبردی سازنده» در روابط دو کشور
در گزارش خبرگزاری چینی شینهوا از این دیدار، شی جینپینگ با اشاره به تحولات جهانی گفت:
تحولاتی که در یک قرن اخیر دیده نشده، در حال شتاب گرفتن در سراسر جهان است و وضعیت بینالمللی پیچیده و متلاطم است.
او در ادامه پرسشهایی بنیادین درباره آینده روابط دو قدرت مطرح کرد و گفت:
آیا چین و آمریکا میتوانند از تله توسیدید عبور کنند و الگویی جدید از روابط قدرتهای بزرگ ایجاد کنند؟ آیا میتوانیم با چالشهای جهانی بهطور مشترک مواجه شویم و ثبات بیشتری برای جهان فراهم کنیم؟
«تله توسیدید» در روابط بینالملل به وضعیتی اشاره دارد که در آن ظهور یک قدرت جدید و در حال رشد، موقعیت و برتری یک قدرت مسلط را به چالش میکشد. در چنین شرایطی، نگرانی و احساس ناامنی قدرت موجود باعث میشود احتمال تنش و حتی رویارویی نظامی میان دو طرف بهطور قابل توجهی افزایش یابد. این مفهوم در واقع به گرایش ساختاری نظام بینالملل به سمت درگیری، در زمان برهم خوردن موازنه قدرت، اشاره دارد.
شی همچنین تأکید کرد:
من مشتاق همکاری با شما هستم تا مسیر روابط چین و آمریکا را هدایت کنیم و سال ۲۰۲۶ را به سالی تاریخی و نقطه عطف در روابط دو کشور تبدیل کنیم.
رهبر چین پیشنهاد کرد دو کشور یک «رابطه سازنده با ثبات راهبردی» ایجاد کنند؛ ثباتی که بهگفته او باید «با همکاری بهعنوان محور اصلی، رقابت کنترلشده، اختلافات قابل مدیریت و تعهد پایدار به صلح» همراه باشد.
شی جینپینگ همچنین گفت:
این رابطه نباید صرفاً یک شعار باشد، بلکه باید در قالب اقدامات واقعی از سوی هر دو طرف دنبال شود.
او در زمینه اقتصادی نیز با تأکید بر اینکه «روابط اقتصادی چین و آمریکا ذاتاً سودمند و برد-برد است»، افزود: «در جایی که اختلاف و اصطکاک وجود دارد، مشورت برابر تنها راه درست است.»
تجارت، تایوان و همکاریهای گسترده
شی با اعلام اینکه در آخرین دور مذاکرات تجاری، تیمهای اقتصادی دو کشور «نتایج متعادل و مثبتی» بهدست آوردهاند، گفت: «این خبر خوبی برای مردم دو کشور و جهان است.»
او همچنین از گسترش همکاری در حوزههای اقتصاد، سلامت، کشاورزی، گردشگری، تبادلات انسانی و همکاریهای قضائی و امنیتی سخن گفت.
در بخش حساسی از سخنان خود، شی جینپینگ درباره تایوان هشدار داد و گفت این موضوع «مهمترین مسئله در روابط چین و آمریکا» است و افزود:
اگر این موضوع بهدرستی مدیریت شود، روابط دوجانبه ثبات خواهد داشت؛ در غیر این صورت، کل روابط در معرض درگیری و حتی بحران قرار میگیرد.
موضع ترامپ و چشمانداز همکاری
دونالد ترامپ این دیدار را «افتخارآمیز» توصیف کرد و گفت: «من احترام بسیار زیادی برای رئیسجمهور شی و مردم چین قائلم.» او همچنین افزود:
ایالات متحده و چین مهمترین و قدرتمندترین کشورها در جهان هستند و دو رئیسجمهور میتوانند کارهای بزرگ و خوبی برای دو کشور و جهان انجام دهند.
ترامپ تأکید کرد که مایل است همکاری با چین گسترش یابد و اختلافات بهدرستی مدیریت شود تا روابط دو کشور «بهتر از همیشه» شود.
او همچنین از جامعه تجاری آمریکا خواست همکاری خود با چین را افزایش دهند.
گفتوگو درباره بحرانهای جهانی
در پایان این نشست، دو طرف درباره مسائل مهم بینالمللی از جمله وضعیت خاورمیانه، جنگ اوکراین و شبهجزیره کره تبادل نظر کردند.
همچنین توافق شد که دو کشور از میزبانی موفق نشستهای آینده سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا-پاسیفیک (APEC) و گروه ۲۰ حمایت متقابل داشته باشند؛ اقدامی که بهگفته دو طرف میتواند به تقویت همکاریهای جهانی کمک کند.
نظرها
نظری وجود ندارد.