دیدگاه هفتگی نهاد حقوق بشری مردم آذربایجان در ایران -آهراز
روز دانشجو و دانشجویان محکوم به اعدام، حبس و محروم از تحصیل در ایران
آهراز - «دانشجویان در ایران امروز با شدیدترین ابزارهای سرکوب از جمله مجازات اعدام، احکام طولانیمدت زندان و محرومیت گسترده از حق تحصیل روبهرو هستند. ۱۶ آذر ۱۴۰۴ در حالی فرا میرسد که دانشگاه بهجای آنکه فضای آزاد اندیشه و نقد باشد، به یکی از اصلیترین میدانهای برخورد امنیتی تبدیل شده است.»
آهراز
روز ۱۶ آذر در ایران نماد مقاومت دانشگاه، یادآور سه دانشجوی معترض سال ۱۳۳۲ و روزی است که هر سال با مطالبات آزادیخواهانه دانشجویان گره میخورد. اما در سال ۱۴۰۴، این روز بیش از همیشه زیر سایه سنگین سرکوب، احکام اعدام، زندانهای طولانیمدت و محرومیتهای گسترده از تحصیل قرار دارد. گزارشهای متعدد از دانشگاههای سراسر کشور نشان میدهد که جنبش دانشجویی همچنان از جدیترین اهداف دستگاه امنیتی و قضایی بوده و بسیاری از دانشجویان امروز یا پشت میلههای زنداناند، یا زیر حکم اعدام، یا در تبعید دانشگاهی و محروم از آموزش عالی.
احسان فریدی: دانشجوی ترک آذربایجانی زیر حکم اعدام
احسان فریدی، دانشجوی ۲۲ ساله مهندسی ساخت و تولید دانشگاه تبریز، که با اتهامات سنگین «محاربه» و «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شده، در بیانیهای از زندان مرکزی تبریز به مناسبت روز دانشجو بار دیگر بر مقاومت نسل جوان تأکید کرد. او خطاب به دانشجویان نوشت:
معیار سنجش ما نه عنوانهاست و نه مدرکها، تنها ایستادگی ماست که نشان خواهد داد از این آزمون چگونه بیرون آمدهایم… آینده ایران را شما خواهید ساخت؛ شمایی که حقیقت را به معامله نمیگذارید.
این پیام، در شرایطی منتشر شده که نگرانیها درباره احتمال اجرای حکم اعدام او بهشدت افزایش یافته است.
دانشجویانی که سالهاست پشت میلهها ماندهاند
امیرحسین مرادی و علی یونسی، دو دانشجوی ممتاز دانشگاه شریف که بیش از دو هزار روز است در زندانهای اوین و قزلحصار محبوساند، در یادداشتهایی به مناسبت ۱۶ آذر از تداوم «اعدامهای فزاینده» و فشار بر دانشجویان انتقاد کردند. مرادی با یادآوری سرنوشت احسان فریدی و احمد بالدی -دانشجویی که در اعتراض به فشارهای اقتصادی خودسوزی کرد- نوشت که جنبش دانشجویی همچنان زیر ضربات مستقیم «حکومت اعدامی» قرار دارد.
یونسی نیز که سالهاست از تحصیل محروم مانده، از «زمستان دائمی» زندان نوشت و تأکید کرد که فراموشکردن آزادی یا امید بستن به «زندانبان بهتر» انکار ارادهی انسان است.
دانشگاه؛ نهادی که هدف سرکوب ساختاری قرار گرفته است
در سالهای اخیر دهها دانشجو در دانشگاههای تهران، علامه، تبریز، شیراز و دیگر شهرها با احکام سنگین حبس، محرومیت از تحصیل، تعلیق و ستارهدارشدن روبهرو شدهاند. جمعی از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی تهران در بیانیهای به مناسبت روز دانشجو بازداشت گسترده و صدور احکام سنگین برای دانشجویان را «چرخهای سازمانیافته برای خاموشکردن صدا و جان» توصیف کرده و تأکید کردند:
نام بسیاری از دانشجویان در ردیف زندانیان با احکام سنگین و اعدام است؛ ما این سرکوب را نه میبخشیم و نه عادی میکنیم.
احمد بالدی؛ دانشجویی که در اعتراض به به فشارهای اقتصادی خودسوزی کرد
احمد بالدی، دانشجوی جوان و اهل اهواز، یکی از تلخترین نمادهای خشونت ساختاری و فشارهای اقتصادی بر نسل جوان ایران در سالهای اخیر است. او روز ۱۱ آبان، پس از آنکه ماموران شهرداری منطقهٔ سه اهواز دکهٔ کوچک اغذیه فروشی خانوادهاش -که تنها منبع درآمد آنان بود- را تخریب کردند، در برابر چشمان خانواده با ریختن بنزین بر خود دست به خودسوزی زد. احمد که این اقدام را در واکنش به بیپناهی، تحقیر و فروپاشی معیشت خانوادهاش انجام داد، پس از ۹ روز تحمل رنجهای شدید ناشی از سوختگی گسترده، در صبح ۲۰ آبان جان باخت. مرگ احمد نه یک حادثهٔ فردی، بلکه محصول سالها بیثباتی اقتصادی، سیاستهای مخرب شهری، و فقدان سازوکارهای حمایتی برای جوانان و خانوادههای کم درآمد است. نام او امروز در کنار دانشجویانی قرار گرفته که در برابر فشار، تبعیض و بیعدالتی ایستادند و به نمادهای دردناک اما واقعی از آنچه بر نسل جوان ایران میگذرد بدل شدهاند.
نتیجهگیری
گزارشهای موجود نشان میدهد که دانشجویان در ایران امروز با شدیدترین ابزارهای سرکوب از جمله مجازات اعدام، احکام طولانیمدت زندان و محرومیت گسترده از حق تحصیل روبهرو هستند. ۱۶ آذر ۱۴۰۴ در حالی فرا میرسد که دانشگاه بهجای آنکه فضای آزاد اندیشه و نقد باشد، به یکی از اصلیترین میدانهای برخورد امنیتی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، توجه جامعه بینالمللی، نهادهای دانشگاهی، سازمانهای حقوق بشری و شبکههای همبستگی دانشجویی برای حمایت از زندانیان دانشجو و دفاع از آزادی دانشگاه بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
نهاد حقوق بشری مردم آذربایجان در ایران -آهراز
نظرها
نظری وجود ندارد.