«سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در ۵۹ زندان: «قدرت ما در همبستگی ماست»

زندانیان در هفته صدوسی‌ودوم اعتراض هفتگی خود، در ۵۹ زندان اعتصاب غذا کرده‌اند. این در حالی است که ابتدای مرداد تاکنون ۳۵ نفر اعدام شده‌اندو سازمان حقوق بشر ایران نیز تا ۲۸ ژوئیه دست‌کم ۴۲۴ اعدام را در سال جاری ثبت کرده است. عفو بین‌الملل می‌گوید دست‌کم ۲۶ نفر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه اعدام شده‌اند و دست‌کم ۶۰ نفر دیگر، از جمله سه تن که هنگام وقوع جرم انتسابی کودک بوده‌اند، در معرض اجرای حکم قرار دارند.

بخش حقوق

۱۳ مرداد ۱۴۰۵

۳ دقیقه

اعتراض هفتگی زندانیان به مجازات مرگ، سه‌شنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، برای صدوسی‌ودومین هفته پیاپی ادامه یافت. زندانیان در ۵۹ زندان، از اوین و قزل‌حصار تا زندان‌های زاهدان، شیبان، ارومیه، سنندج، یاسوج، کرمان و نیشابور، در اعتصاب غذا شرکت کرده‌اند.

از ابتدای مرداد تاکنون ۳۵ نفر اعدام شده‌اند که ۲۸ مورد آن تنها در فاصله ششم تا سیزدهم مرداد اجرا شده است. بنا گزارش کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، در میان اعدام‌شدگان یک زن، یک کودک‌مجرم و سه نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه حضور داشته‌اند.

گزارش‌های نهادهای حقوق بشری از افزایش محسوس اعدام‌ها، به‌ویژه اعدام معترضان و زندانیان محکوم در پرونده‌های مواد مخدر، حکایت دارد. عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای که ۲۸ ژوئیه منتشر کرد، از «موج هولناک اعدام‌ها و احکام مرگ» در ایران سخن گفت. این سازمان پس از گفت‌وگو با خانواده قربانیان، وکلا و منابع مطلع اعلام کرد که از ابتدای سال ۲۰۲۶ دست‌کم ۲۶ نفر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه، پس از محاکمه‌هایی همراه با شکنجه، اعتراف اجباری و نقض جدی حق دادرسی عادلانه اعدام شده‌اند. دست‌کم ۲۶ نفر دیگر نیز با اتهام‌های سیاسی به دار آویخته شده‌اند.

عفو بین‌الملل شمار کسانی را که اکنون به‌دلیل پرونده‌های مرتبط با اعتراضات در خطر اعدام قرار دارند دست‌کم ۶۰ نفر اعلام کرده است. سه نفر از آنان هنگام وقوع جرم انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشته‌اند. این سازمان می‌گوید شمار واقعی محکومان احتمالاً بیشتر است، زیرا خانواده‌ها از بیم فشار و بازداشت، در بسیاری موارد حکم صادرشده را علنی نمی‌کنند. فقط در یک زندان استان اصفهان، گزارش‌هایی از صدور حکم مرگ برای بیش از ۷۰ نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات منتشر شده است.

در یکی از تازه‌ترین نمونه‌ها، امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی، دو معترض بازداشت‌شده در اصفهان، ۲۸ ژوئیه در ملأعام اعدام شدند. عفو بین‌الملل می‌گوید آنان در یک محاکمه گروهی و به‌شدت ناعادلانه به اعدام محکوم شده بودند و «اعترافات» دوران بازداشت علیه آنان به کار رفته بود. هشت متهم دیگر همان پرونده نیز با خطر قریب‌الوقوع اجرای حکم روبه‌رو هستند.

دیده‌بان حقوق بشر نیز نوشته است که در چهار ماه گذشته دست‌کم ۵۰ نفر، از جمله چند جوان ۱۸ و ۱۹ ساله، با اتهام‌های سیاسی یا امنیتی اعدام شده‌اند. در بعضی پرونده‌های مربوط به اعتراضات، فاصله بازداشت تا اجرای حکم تنها سه تا شش ماه بوده است؛ زمانی که عملاً امکان دفاع مؤثر، بررسی ادعاهای شکنجه و پیگیری قضایی مستقل را از متهمان می‌گیرد.

از قزل‌حصار تا ۵۹ زندان دیگر

در کنار افزایش اعدام‌ها، مقاومت زندانیان نیز از شکل اعتراض‌های محدود و پراکنده خارج شده است. برجسته‌ترین نمونه در هفته‌های اخیر در واحد دو زندان قزل‌حصار رخ داد؛ بندی که حدود ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در پرونده‌های مواد مخدر در آن نگهداری می‌شوند.

اعتصاب این زندانیان ۱۳ ژوئیه، پس از انتقال شش محکوم به سلول‌های پیش از اعدام، آغاز شد. ویدئوهای منتشرشده زندانیانی را نشان می‌داد که در راهروهای بند نشسته بودند، پلاکارد «نه به اعدام» در دست داشتند و از مردم می‌خواستند صدای آنان باشند. شماری از زندانیان در ادامه لب‌های خود را دوختند. در یکی از ویدئوها نیز زندانیان می‌گفتند مسئولان درهای بند را باز نمی‌کنند تا اعتصاب‌کنندگانی را که بی‌هوش شده‌اند به بهداری منتقل کنند.

یکی از زندانیان در پیامی از داخل قزل‌حصار گفت: «ما هم بخشی از خانواده‌های شماییم.» او توضیح داد بسیاری از محکومان مواد مخدر در فقر و برای تأمین نیازهای اولیه زندگی وارد این جرائم شده‌اند و پرسید: «کجای دنیا جان یک انسان را به‌خاطر نخستین خطایش می‌گیرند؟»

این اعتصاب بیش از دو هفته ادامه یافت و اعتصاب‌کنندگان تنها پس از بازگرداندن محکومان از سلول انفرادی و تعهد مسئولان زندان و دادستانی به توقف اجرای احکام، اعتصاب را پایان دادند. اعتراض مشابه ۱۵۰۰ زندانی قزل‌حصار در اکتبر ۲۰۲۵ توانست اعدام‌های مربوط به مواد مخدر را برای مدتی در این زندان متوقف کند.

بیانیه هفته صدوسی‌ودوم کارزار تأکید دارد که مخالفت با اعدام نباید تنها به زندانیان سیاسی یا چهره‌های شناخته‌شده محدود شود. نویسندگان آن خواسته‌اند دفاع از حق حیات «تمام محکومان به اعدام، چه سیاسی با هر گرایش و چه غیرسیاسی با هر اتهام» را در بر گیرد. آنان در پایان نوشته‌اند: «قدرت ما در همبستگی ماست و با مقاومت و متشکل شدن، سد استبداد و اعدام را در هم خواهیم شکست.»

ادامه کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام در هفته ۱۳۲ در ۵۹ زندان کشور: فراخوان به همبستگی جمعی علیه اعدام

همان‌طور که در هفته‌های اخیر شاهد بودیم حکومت بحران‌زا و بحران‌زی حاکم بر جان و زندگی مردم، اعدام‌ها را گسترش داده ‌است. به طوری که از ابتدای مرداد ماه تاکنون ۳۵ تن را اعدام کرده که یکی از اعدام‌شدگان کودک و یک تن دیگر زن بوده‌است. ۲۸ تن از این افراد در فاصله بین ۶ مرداد تاکنون اعدام شده‌اند که ۳ تن از سربداران از معترضان قیام دی‌ماه بودند.
حکومت ولایت فقیه که ادامه حاکمیت خود را در گرو سرکوب و استثمار مردم به خصوص طبقات محروم و زحمت‌کشان قرار داده‌است به بهانه جنگ، زندگی و معیشت مردم را مورد هجمه سنگین قرار داده‌ است؛ با اقلیتی معلوم‌الحال خیابان‌ها را شبانه اشغال کرده و به ابتذال کشانده و یگان‌های زرهی و ایست‌های بازرسی را در معابر اصلی مستقر کرده و تلاشی برای توقف جنگ ندارد، زیرا از جنگ واهمه ندارد و تهدید بیگانه برایش به سان هشت‌سال جنگ با عراق نعمت تلقی می‌گردد. همه هراس باندهای مختلف حاکم علی‌رغم اختلافات زیاد از پا گرفتن قیام داخلی است. آن‌ها نیک می‌دانند به واسطه شهرهای موشکی می‌توانند در مقابل آمریکا و اسرائیل تا حد امکان زمان بخرند تا بقای خود را تضمین نمایند.
هیچ کشور و قدرت خارجی علی‌رغم جنگ‌افروزی حکومت ایران، حامل صلح، دموکراسی، برابری و حقوق بشر برای ایران و منطقه نیست. ما به عنوان مخالفان اعدام طبیعتاً با جنگ و مداخله خارجی نیز مخالفیم و بارها این را اعلام کرده‌ایم.
رفاه، برابری، آزادی، شادی و نفی هر شکل از استثمار و استبداد تنها به دست مردم و قدرت جمعی ممکن است. به خاطر همین مجتبی خامنه‌ای رهبر دیده نشده مستبد، به وصیت پدرش عمل می‌کند: خدای دهه شصت را فرا می‌خواند و جرثقیل‌های اعدام را به خیابان می‌آورد تا جان امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی را در ملاءعام بگیرد و جوان ۱۹ ساله، آروین خیرخواهان که از شور زندگی مملو است را در شاهرود اعدام می‌کند و کشتار و قتل عام دی ماه را به این شکل ادامه دهد تا مانع هر شکلی از اعتراض برای تحول انقلابی و بنیادین باشد و نمایندگانش در نماز جمعه و صدا وسیما از ثمرات اعدام می‌گویند و جلادان را ستایش می‌کنند. حال هر وجدان بیداری به این می‌اندیشد که اگر این جوانان معترض مجرم و قاتل بودند و در انظار عمومی به دار کشیده می‌شوند، چرا دادگاهای آنها علنی برگزار نشده و مخفیانه شکنجه و محاکمه می‌شوند؟!
اما در مقابل درون زندان‌ها شاهد مقاومتی ستودنی هستیم زندانیان مقاوم و مبارز به اشکال مختلف به روند سرکوب در داخل و خارج زندان‌ها اعتراض می‌کنند به انفرادی می‌روند و تبعید می‌شوند اما تنها وقتی به ظاهر ساکت می‌شوند که بالای دار می‌روند و جاودانه می‌شوند.
این مقاومت مختص زندانیان سیاسی نیست. در دو هفته گذشته، ۱۵۰۰ نفر از زندانیان واحد دو زندان قزلحصار با اراده‌ای فولادین بیش از دو هفته اعتصاب غذا کردند و تا عوامل زندان و دادستانی حاضر به تعهد برای توقف اجرای احکام نشدند دست از اعتصاب نکشیدند. از سوی دیگر در ۵۹ زندان کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» با همبستگی ادامه دارد و ما زندانیان عضو کارزار با تشدید اعدام‌ها اراده‌مان برای ادامه کارزار قوی‌تر شده‌است. با توجه به وضعیت فعلی و اینکه روزانه یکی از معترضان از جمله بازداشتی‌های دی ماه را اعدام می‌کنند؛ طرح مساله اعدام برای افکار عمومی ضروری است؛ زیرا اعدام به معنای «سلب حیات» و خشونتی دولتی است و در ایران هر اعدامی با هدفی سیاسی و برای ایجاد رعب و وحشت است واکنون تهدید این عمل ضد انسانی تمام جامعه ایران را فرا گرفته است.
لازم می‌دانیم از تمام سازمان‌ها، احزاب سیاسی، نهادهای حقوق‌بشری، صنفی و مدنی و از جمله بازنشستگان و شخصیت‌های داخلی و بین‌المللی به خاطر مخالفت با اعدام به صورت عام و حمایت از کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» تشکر و قدردانی نماییم. اما در کمال فروتنی، با توجه به موارد فوق ما انتظار داریم احزاب، سازمان‌ها، جریان‌های سیاسی، حقوق بشری، صنفی و مدنی که مخالف اعدام هستند در دفاع از «حق حیات» و «نه به اعدام» بدون اما و اگر عمل کنند.
با توجه به اینکه ۱۳۲ هفته زندانیان متحدانه کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» را پیش برده و کم‌ترین وظیفه خود را به عنوان زندانی انجام داده و اعضای آن به انفرادی منتقل، ضرب و شتم و اعدام شده‌اند، انتظار می‌رود مخالفان اعدام قدم‌های موثری برای توقف اعدام بردارند و از هر امکانی برای واکنش عملی به اعدام استفاده کنند.
اینکه دادستان حکومت اعدامی مخالفان به اعدام را حتی به صفت اظهارنظر تهدید به مجازات کرده است، نشان از پیشروی جنبش نه به اعدام و اهمیت آن است. پس ضروری است مخالفت با اعدام فراگیرتر شود و تمام محکومان به اعدام چه سیاسی با هر گرایش و چه غیرسیاسی با هر اتهام را شامل شود.
همان‌طور که بارها اعلام کرده‌ایم قدرت ما در همبستگی ماست و با مقاومت و متشکل شدن سد استبداد و اعدام را در هم خواهیم شکست.
اعضای کارزار «سه‌شنبه های نه به اعدام» روز سه‌شنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ در هفته صدوسی و دوم در ۵۹ زندان زیر در اعتصاب غذا هستند:
زندان اوین (بندهای زنان و مردان)، زندان قزلحصار (واحدهای ۲ و ۳ و ۴)، زندان مرکزی کرج، زندان فردیس کرج، زندان تهران بزرگ، زندان قرچک، زندان خورین ورامین، زندان چوبیندر قزوین، زندان اهر، زندان اراک، زندان لنگرود قم، زندان خرم آباد، زندان بروجرد، زندان یاسوج، زندان اسدآباد اصفهان، زندان دستگرد اصفهان، زندان شیبان اهواز، زندان سپیدار اهواز (بندهای زنان و مردان)، زندان نظام شیراز، زندان عادل‌آباد شیراز (بندهای زنان و مردان)، زندان فیروزآباد فارس، زندان دهدشت، زندان زاهدان (بندهای زنان و مردان)، زندان برازجان، زندان رامهرمز، زندان بهبهان، زندان بم، زندان یزد (بندهای زنان و مردان)، زندان کهنوج، زندان طبس، زندان مرکزی بیرجند، زندان مشهد، زندان گرگان، زندان سبزوار، زندان گنبدکاووس، زندان قائمشهر، زندان رشت (بندهای مردان و زنان)، زندان رودسر، زندان حویق تالش، زندان ازبرم لاهیجان، زندان دیزل‌آباد کرمانشاه، زندان اردبیل، زندان تبریز، زندان ارومیه، زندان سلماس، زندان خوی، زندان نقده، زندان میاندوآب، زندان مهاباد، زندان بوکان، زندان سقز، زندان بانه، زندان مریوان، زندان سنندج، زندان کامیاران، زندان ایلام، زندان کرمان، زندان بروجن و زندان نیشابور.
هفته صدوسی‌و‌دوم
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام